Politieagent Gerard Zwarts: ‘Het licht werd letterlijk uit mijn ogen geslagen’

De motoragent heeft in zijn carrière heel wat meegemaakt

Als agent moet je stevig in je schoenen staan. Daar is politieagent Gerard Zwarts (59) de belichaming van. Hij is te gast in de serie Crime to Go van Panorama, waarin hij in een Biro-karretje door Amsterdam-Noord wordt gereden. Daar heeft Zwarts namelijk achttien jaar gewerkt. “Als ik mijn uniform aan heb, ben ik het gezag.”

‘Mijn wijk’

Zwarts is een echte Amsterdamse smeris. Hij is niet vies van een grapje hier en daar, maar houdt wel het gezag. Hij maakt de dienst uit op zijn motor. “Tegen bewoners die het niet zo nauw nemen met de regelgeving zeg ik altijd: ‘Je woont in mijn wijk.’ Dan worden ze pissed. Dat mag. Dan zeg ik er meteen bij: ‘Als jij laat zien dat je je gedrag aanpast, dan werk ik in jouw wijk. Tot die tijd woon je in mijn wijk.’ Dat is het verschil.” Als hij gezellig in een Amsterdamse kroeg een biertje drinkt, is hij niet meer of minder dan ieder ander aan de bar. “Maar als ik mijn uniform aan heb, ben ik het gezag. De overheid. De zorgende macht”, aldus de Amsterdammer.

Reikende hand

Zwarts vindt het belangrijk om een menselijke aanpak te hanteren. “Ik geef liever eerst een hand. Zelfs toen een jongere met een hakbijltje voor me stond. Maar diegene moet die hand ook accepteren en zijn hand erin willen leggen. Zo niet, dan ben je van mij”, aldus de Amsterdamse politieagent. Maar als diegene daarna zelf juist hulp nodig heeft, is hij er ook. “Als je me vandaag een knal voor m’n gezicht geeft en morgen kom je met een hulpvraag, dan is die knal van vandaag, morgen help ik je. Dat zijn twee verschillende dingen. Voor het eerste word je afgestraft en voor het tweede ben ik er voor je.”

Respect en waardering

De afgelopen dertig jaar ziet Zwarts dat er steeds minder respect en waardering komt voor politieagenten. “Je kan wel op me pissen, maar op wie moet jij dan een beroep doen als je in de shit zit en hulp nodig hebt? Wij staan als overheid het dichtstbij, waardoor burgers tegenwoordig al hun narigheid en onvrede op ons denken af te kunnen reageren. Hele slechte zaak.”

‘Ik dacht: dit is het einde’

Daar heeft de 59-jarige Amsterdamse politieagent zeker de nodige ervaring mee. Hij is al enkele keren goed te grazen genomen. Zo erg zelfs, dat hij dacht dat het zijn einde werd. Zo werd hij op het Centraal Station door drie drugsdealers in elkaar geslagen: “Het licht werd letterlijk uit m’n ogen geslagen.” Ook nam een agressieve burger hem een keer in een flinke nekklem. “Een knaap beledigde uit het niets mijn collega met vrouwonvriendelijke opmerkingen. Waarop ik zei: Dan ben je nu aangehouden. Van achteren werd er plotseling een nekklem aangelegd. Die was zo gruwelijk hard. Ik zag nog maar twee kleuren: rood en zwart. Ik dacht: dit is het einde. Hier stopt het”, vertelt Zwarts. “Ik heb die gozer nog een zwieper proberen te geven. Kort daarna zakte ik ineen. Dan worden er dus zomaar uit het niets dienders aan gort geslagen. Kun je het je voorstellen? Ik heb ook vrouw en kinderen.”

‘Tering Zwarts’

Stoppen? Absoluut niet. Zwarts wordt bijna zestig en zit al heel wat jaartjes in het vak, maar hij zou voor geen goud weg willen bij de politie. Dat hij goed in zijn werk is, blijkt wel uit de vele graffiti die in Amsterdam-Noord te vinden is. Naam gemaakt heeft hij zeker, al is dat niet bij iedereen in positieve zin. Teksten als ‘Kanker Zwarts’, ‘Gerard Zwarts moet dood’ en ‘Tering Zwarts’ sieren de Amsterdamse muren. Nuchter als hij is, schrikt de politieagent daar niet zo van. “Men probeerde natuurlijk wel het gezag aan te tasten. Ik zal met mijn zorgende gezag wel iets losgemaakt hebben. Anders reageren mensen niet zo fel.”

Bekijk het hele interview met Zwarts in het filmpje hieronder:

Lees ook: Zingende politieagent gaat viraal met fantastische cover van Queen

Bron: Panorama | Beeld: Videostill YouTube Panorama