Waarom bevat appelstroop zoveel ijzer? Het antwoord zit in dit ingrediënt

Een boterham met appelstroop: voor veel Nederlanders hoort het gewoon bij het ontbijt. De donkere, zoete stroop is niet alleen geliefd vanwege de smaak, maar staat ook bekend als een bron van ijzer. Dat is best bijzonder voor een product dat je vooral als zoet broodbeleg kent.

Toch bevat niet elke soort appelstroop evenveel ijzer. Dat heeft vooral te maken met de ingrediënten. Sommige varianten leveren aanzienlijk meer van dit mineraal dan andere. Hoe komt dat precies? En is appelstroop eigenlijk wel zo gezond als vaak wordt gedacht?

Het geheim zit in de ingrediënten

Hoeveel ijzer appelstroop bevat, hangt vooral af van de samenstelling. Traditionele Nederlandse appelstroop wordt vaak gemaakt van een combinatie van appelsap en suikerbietensap.

Volgens het Voedingscentrum bestaat veel appelstroop voor ongeveer 70 procent uit suikerbietensap en voor 30 procent uit appelsap. Suikerbietensap is goedkoper en zoeter, waardoor het voor fabrikanten een aantrekkelijk ingrediënt is.

Maar er is nog een reden waarom het wordt gebruikt: suikerbieten leveren het grootste deel van het ijzer in appelstroop. Appels bevatten van nature namelijk maar weinig ijzer. Stroop die uitsluitend van appels wordt gemaakt, levert daarom niet dezelfde hoeveelheid van dit mineraal.

Het is dus verstandig om het etiket te bekijken. Niet elke pot appelstroop bevat namelijk evenveel ijzer.

Hoeveel ijzer krijg je met een boterham binnen?

Bij traditionele appelstroop zijn de cijfers best opvallend. Deze bevat ongeveer 13 milligram ijzer per 100 gram. Smeer je zo'n 20 gram op een boterham, dan krijg je ongeveer 2,5 milligram ijzer binnen.

Ter vergelijking: volgens de Amerikaanse National Institutes of Health hebben volwassen mannen dagelijks 8 milligram ijzer nodig. Voor vrouwen tussen de 19 en 50 jaar is dat 18 milligram. Een portie appelstroop kan dus een behoorlijke bijdrage leveren aan de dagelijkse hoeveelheid.

Er is alleen ook iets anders om rekening mee te houden: de suiker. Diezelfde portie van 20 gram bevat ongeveer evenveel suiker als drie suikerklontjes. Daarom staat appelstroop niet in de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum. Je kunt het prima af en toe op je boterham smeren, maar het is geen product om onbeperkt van te eten.

Met vitamine C neem je ijzer beter op

Niet alleen de hoeveelheid ijzer in een voedingsmiddel is belangrijk. Ook de manier waarop je lichaam het opneemt, speelt een rol.

Het ijzer in appelstroop is non-heemijzer. Dit is de vorm die voorkomt in plantaardige voedingsmiddelen. Je lichaam neemt deze vorm over het algemeen minder gemakkelijk op dan heemijzer, dat vooral in dierlijke producten zit.

Volgens de National Institutes of Health helpt vitamine C je lichaam om non-heemijzer beter op te nemen. Eet je graag een boterham met appelstroop? Combineer die dan bijvoorbeeld met fruit dat rijk is aan vitamine C, zoals kiwi, sinaasappel of aardbeien.

Ook peulvruchten, noten en groene groenten leveren ijzer. De Britse gezondheidsdienst NHS noemt daarnaast onder meer bonen, gedroogd fruit en met ijzer verrijkte ontbijtgranen als goede bronnen.

Hoe zit het met blackstrap molasses?

In de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk wordt ook weleens blackstrap molasses genoemd als bron van ijzer. Dit is een dikke, donkere stroop die overblijft bij de verwerking van suikerriet.

De hoeveelheid ijzer verschilt per product. Zo vermeldt een USDA-voedingswaarderegistratie voor Plantation Unsulphured Blackstrap Molasses 3,6 milligram ijzer per eetlepel van 21 gram.

Net als appelstroop levert deze stroop plantaardig ijzer. Maar het blijft ook een zoet product en is geen vervanging voor een gevarieerd voedingspatroon.

Kun je een ijzertekort aanvullen met appelstroop?

Niet zomaar. Ook al bevat sommige appelstroop relatief veel ijzer, het product levert tegelijkertijd behoorlijk wat suiker. Je kunt het daarom beter niet gebruiken als behandeling voor een ijzertekort.

Ben je vaak moe, voel je je opvallend slap of vermoed je dat je een ijzertekort hebt? Bespreek dit dan met je huisarts. Een bloedonderzoek kan helpen om vast te stellen of er sprake is van bloedarmoede door ijzertekort. De NHS legt uit hoe zo'n tekort wordt vastgesteld.

Appelstroop kan dus zeker bijdragen aan je ijzerinname, maar de ene pot is de andere niet. Kijk goed naar de ingrediënten en het suikergehalte. Zo weet je beter wat je precies op je boterham smeert.