Diepvriesbessen bij je ontbijt? Let dan hierop

Een handje bevroren frambozen of blauwe bessen maakt een schaaltje yoghurt net iets lekkerder. Diepvriesfruit is handig, lang houdbaar en een makkelijke manier om het hele jaar door van fruit te genieten. Zeker in de koudere maanden is het een populaire keuze.

Toch kun je diepvriesbessen beter niet zomaar rechtstreeks uit de verpakking over je yoghurt strooien. Bevroren fruit kan namelijk besmet zijn met virussen waar je ziek van kunt worden. En hoewel je misschien denkt dat invriezen alle schadelijke bacteriën en virussen onschadelijk maakt, is dat niet altijd het geval.

Voedselveiligheidsinstanties waarschuwen hier al langer voor. Maar moet je diepvriesbessen anders behandelen dan vers fruit? En maakt het uit hoe je ze wilt eten?

Waarom kunnen diepvriesbessen virussen bevatten?

Bessen groeien dicht bij de grond en worden tijdens het telen, oogsten en verwerken op verschillende momenten aangeraakt. Als ze tijdens een van die fases besmet raken, kunnen virussen op het fruit terechtkomen.

Volgens het Voedingscentrum is hepatitis A een van de virussen die via besmet voedsel kunnen worden overgedragen. Diepvriesbessen zijn in verband gebracht met uitbraken van het virus, omdat hepatitis A ook bij vriestemperaturen kan overleven. Alleen afspoelen is bovendien niet voldoende om eventuele virussen volledig te verwijderen.

Ook het norovirus vormt een risico. Dit virus kan onder meer braken en diarree veroorzaken en kan zich via besmet fruit verspreiden. Dat betekent natuurlijk niet dat iedere verpakking diepvriesbessen besmet is. Het verklaart wel waarom voedselveiligheidsinstanties hier aandacht aan besteden.

Er zijn eerder uitbraken geweest door diepvriesbessen

Het risico is niet alleen theoretisch. In januari 2025 meldde het Nederlandse RIVM een uitbraak van hepatitis A die in verband werd gebracht met diepvriesblauwe bessen. Het virus werd aangetroffen in twee verpakkingen van een specifiek product van één kilo.

De waarschuwing had betrekking op het product dat bij de uitbraak betrokken was, niet op alle diepvriesbessen die in Nederlandse supermarkten worden verkocht. Toch liet deze uitbraak zien dat besmet fruit ook na een periode in de vriezer nog een gezondheidsrisico kan vormen.

Ook de Ierse voedselveiligheidsautoriteit (FSAI) waarschuwde hier al in 2013 voor, na een hepatitis A-uitbraak die werd gelinkt aan geïmporteerde diepvriesbessen. De organisatie adviseert om geïmporteerde diepvriesbessen vóór consumptie één minuut te koken. De FSAI licht dit advies hier toe.

Wat kun je het beste doen voordat je diepvriesbessen eet?

Het Ierse advies is duidelijk: kook geïmporteerde diepvriesbessen één minuut voordat je ze eet. Dit advies geldt niet automatisch voor vers fruit of bessen die je zelf hebt geplukt en ingevroren.

Het Voedingscentrum legt uit dat het hepatitis A-virus invriezen kan overleven, maar door verhitting wordt gedood. Wil je het risico beperken, dan is het daarom verstandig om diepvriesbessen eerst te verhitten.

Dit is vooral iets om rekening mee te houden als je vatbaarder bent voor voedselinfecties. Dat geldt bijvoorbeeld voor jonge kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een verminderde weerstand.

Moet je je ontbijtgewoonten aanpassen?

Niet per se. Het hangt vooral af van wat je met het diepvriesfruit doet.

Voeg je de bessen toe aan warme havermoutpap, kook je ze tot een compote of verwerk je ze in een crumble of cake? Dan worden ze tijdens de bereiding verhit. Het risico speelt vooral wanneer je het fruit koud eet.

Dat geldt bijvoorbeeld als je bevroren bessen rechtstreeks over je yoghurt of muesli strooit, ze als garnering bij een koud dessert gebruikt of ze zonder verhitting door een smoothie mixt.

Volg je het advies van de Ierse voedselveiligheidsautoriteit voor geïmporteerde diepvriesbessen? Kook ze dan eerst één minuut en laat ze daarna afkoelen voordat je ze aan je ontbijt toevoegt.

Diepvriesfruit blijft een handige manier om het hele jaar door van bessen te genieten. Het is alleen goed om te onthouden dat fruit uit de vriezer niet automatisch klaar is om rechtstreeks uit de verpakking te eten.