In de aanloop naar kerst liggen de supermarkten er al vol mee: feestelijk verpakte kerstbroden, vaak in folie of mooie geschenkdozen. Maar wat als je er in november al eentje koopt? Is die met kerst dan nog wel lekker?
In Duitsland en andere delen van Europa is het heel gebruikelijk om bepaalde kerstbroden ruim voor de feestdagen te bakken. Vooral bij één traditionele Duitse specialiteit hoort dat wachten er echt bij. Sommige bakkers raden aan om het brood na aankoop nog een tijdje ongeopend te laten liggen. Een Duitse bakker bewaart zijn stollen naar verluidt zelfs in de garage. Dat klinkt misschien niet als de meest voor de hand liggende plek voor iets wat je wilt eten, maar daar zit een gedachte achter.
Deze kerststol is namelijk niet zomaar een gewoon brood. En als je weet hoe je hem het beste kunt bewaren, komt dat de smaak en structuur ten goede.
Waarom Dresdner Stollen weken van tevoren wordt gemaakt
Het brood heet Dresdner Stollen en is een traditionele Duitse kerstspecialiteit. Hij wordt gemaakt van onder meer bloem, boter en gedroogd fruit, vooral rozijnen. De stol heeft een stevige, rijke structuur en wordt meestal royaal bestrooid met poedersuiker.
Volgens de Dresdense meesterbakker Andreas Wippler kun je een traditionele stollen het beste ongeveer twee tot drie weken laten rusten voordat je hem aansnijdt. In die tijd krijgen de smaken de kans om zich verder te ontwikkelen. Ook de combinatie van boter, gedroogd fruit en suiker draagt bij aan de kenmerkende structuur en houdbaarheid van het brood.
Wippler heeft zelfs verteld dat stollen nog veel langer goed kunnen blijven. Dat moet je alleen niet opvatten als een algemene bewaartip. Ook de samenstelling maakt verschil: een traditionele stollen met veel boter blijft doorgaans langer goed dan varianten met kwark of maanzaad.
Waar kun je Dresdner Stollen het beste bewaren?
De belangrijkste voorwaarde is een koele, droge plek. Een temperatuur van ongeveer 12 tot 16 graden Celsius is ideaal. De garage van Wippler is daar een voorbeeld van, zolang de temperatuur en luchtvochtigheid er geschikt zijn. Een koele voorraadkast of kelder kan net zo goed werken, zolang de omstandigheden er redelijk constant blijven.
Laat een ongeopende stollen bij voorkeur in de originele verpakking zitten. Heb je hem eenmaal aangesneden, wikkel hem dan zorgvuldig in aluminiumfolie of de oorspronkelijke verpakking. Bewaar het brood vervolgens in een voedselzak of een goed afsluitbare trommel. Zo voorkom je dat het uitdroogt.
De koelkast is voor een traditionele stollen meestal geen goede keuze. Het kan er te koud en vochtig zijn, waardoor het brood uitdroogt of geurtjes van andere etenswaren opneemt. Voor zelfgebakken stollen adviseert Dr. Oetker om het brood eerst volledig te laten afkoelen. Daarna kun je het inpakken en op een koele plek bewaren. Volgens de bewaartips blijft het daar tot drie weken goed.
Zo voorkom je dat de stol uitdroogt na het aansnijden
Ook de manier waarop je de stol aansnijdt, maakt verschil. Een handige tip: snijd hem niet vanaf één uiteinde aan, maar begin ongeveer in het midden.
Heb je een paar plakken afgesneden? Schuif de twee overgebleven helften dan weer tegen elkaar aan. De snijvlakken sluiten zo op elkaar aan, waardoor er minder brood aan de lucht wordt blootgesteld. Dat helpt om de stol langer zacht en smeuïg te houden. Wikkel hem daarna opnieuw goed in voordat je hem opbergt.
Voor de beste smaak en structuur kun je de stol ongeveer een uur voor het serveren uit de koele bewaarplek halen. Zo krijgt hij de tijd om op kamertemperatuur te komen.
Geldt dit ook voor de Nederlandse kerststol?
Niet helemaal. Hoewel de Duitse stollen en de Nederlandse kerststol op elkaar lijken, zijn het niet precies dezelfde broden. Een Nederlandse kerststol is doorgaans zachter en luchtiger. Er zitten meestal rozijnen, krenten en een kern van amandelspijs in. Je kunt amandelspijs ook zelf maken.
Hoe lang een kerststol houdbaar is, hangt af van de ingrediënten en of hij zelfgebakken of kant-en-klaar gekocht is. Het Voedingscentrum geeft bijvoorbeeld aan dat je een ongeopende stol met amandelspijs twee tot vier weken in de keukenkast kunt bewaren. Zelfgebakken varianten zijn mogelijk minder lang houdbaar. Kijk daarom altijd naar de verpakking of het recept en ga er niet automatisch van uit dat dezelfde bewaartips gelden.
Is de stol toch wat oud geworden? Dan hoeft hij niet meteen in de prullenbak. Je kunt er bijvoorbeeld wentelteefjes van maken. Daarvoor zijn wat drogere sneetjes brood juist heel geschikt.
Wie vroeg in het seizoen een traditionele Dresdner Stollen koopt, hoeft dus niet bang te zijn dat hij voor kerst meteen oud wordt. Sterker nog: een paar weken geduld horen bij deze Duitse kersttraditie. Zorg alleen voor de juiste bewaaromstandigheden, zodat het brood rustig op smaak kan komen.