Ze lijken op groene druiven en smaken naar kiwi, maar dan wat zoeter. Elk najaar duiken ze een paar weken op in de supermarkt en bij de groenteboer: kiwibessen. Deze kleine vruchtjes zijn familie van de gewone kiwi, ongeveer zo groot als een druif en hebben een gladde schil die je gewoon kunt opeten.
De kiwibes komt oorspronkelijk uit Noord-Azië en kan, in tegenstelling tot de gewone kiwi, goed tegen de kou. Inmiddels wordt hij ook geteeld in Vlaanderen, op kleine schaal in Nederland en in delen van de Verenigde Staten. Het seizoen is kort. Belgische telers oogsten de vruchtjes van half augustus tot ongeveer oktober. Bovendien zijn kiwibessen behoorlijk kwetsbaar. Een bakje dat je op maandag koopt, kan vrijdag al overrijp zijn. Hoe lang ze goed blijven, hangt vooral af van de manier waarop je ze bewaart.
Wat is een kiwibes precies?
De kiwibes, ook wel minikiwi genoemd, heeft als wetenschappelijke naam Actinidia arguta. Snijd je er eentje doormidden, dan zie je hetzelfde heldergroene vruchtvlees en dezelfde kleine zwarte pitjes als bij een gewone kiwi. Het grote verschil is dat de kiwibes geen harige schil heeft.
De vruchtjes groeien aan stevige klimplanten die goed tegen koude winters kunnen. Vlaamse fruittelers verbouwen ze al meer dan tien jaar. In de Amerikaanse staat Oregon worden ze vooral in september en oktober geoogst. Terwijl gewone kiwi's het hele jaar door verkrijgbaar zijn, is het seizoen voor lokaal geteelde kiwibessen een stuk korter.
Zijn kiwibessen net zo gezond als gewone kiwi's?
Kiwibessen zijn lekker zoet, sappig en een beetje friszuur. Ze smaken doorgaans wat minder zuur dan gewone groene kiwi's. Doordat de schil zo dun en zacht is, kun je ze in één keer opeten. Je hebt dus geen mes of lepel nodig.
Ook qua voedingsstoffen hebben deze kleine vruchtjes heel wat te bieden. Ze bevatten onder andere vitamine C en vezels. In 100 gram kiwibessen zit ongeveer 79 milligram vitamine C en 2,3 gram vezels. De precieze hoeveelheden verschillen per soort en hangen af van de omstandigheden waarin ze groeien.
Vezels zijn belangrijk voor een goede spijsvertering. Voor de gewone groene Hayward-kiwi heeft de Europese Unie zelfs een specifieke gezondheidsclaim over de darmwerking goedgekeurd. Die geldt niet voor kiwibessen, maar ook deze kleine vruchtjes passen prima in een gezond en gevarieerd voedingspatroon.
Hoe weet je of een kiwibes rijp is?
Bij druiven zoeken we meestal naar stevige exemplaren, maar bij kiwibessen werkt het net even anders. Een rijpe kiwibes geeft een beetje mee als je er voorzichtig in knijpt.
Voelen de vruchtjes nog hard aan? Dan moeten ze nog even rijpen. Zijn ze erg zacht, komt er sap uit of scheurt de schil bij het steeltje? Dan zijn ze waarschijnlijk al overrijp.
Niet alle kiwibessen in een bakje worden tegelijk rijp. Controleer ze daarom regelmatig en eet de zachtste exemplaren als eerste op.
Zo kun je kiwibessen het lekkerst eten
De makkelijkste manier om kiwibessen te eten, is door ze even onder de kraan af te spoelen. Daarna kun je ze meteen opeten, met schil en al.
Je kunt ze ook halveren en door de yoghurt of havermout doen, of toevoegen aan een fruitsalade. Daarnaast zijn ze lekker in een crumble met appel, in een Franse clafoutis of als zelfgemaakte jam.
Door hun kleine formaat zijn ze ook handig om mee te geven in de lunchtrommel. Voor baby's en jonge kinderen moet je ze wel, net als druiven, in de lengte in vieren snijden om de kans op verslikken te verkleinen.
Let wel op als je allergisch bent voor gewone kiwi's. Uit onderzoek blijkt dat mensen met een kiwi-allergie mogelijk ook allergisch kunnen reageren op kiwibessen. Overleg daarom eerst met je allergoloog voordat je ze probeert.
Zo blijven kiwibessen langer goed
Heb je een bakje gekocht met kiwibessen die nog stevig aanvoelen? Bewaar ze dan meteen in de koelkast, zeker als je ze niet allemaal binnen een paar dagen wilt opeten. Onder de juiste omstandigheden kunnen rijpe, maar nog stevige vruchten enkele weken goed blijven.
Wil je dat ze juist sneller rijp worden? Leg dan een paar kiwibessen op kamertemperatuur naast een appel of banaan. Deze vruchten geven ethyleengas af, waardoor ander fruit sneller rijpt. Controleer ze wel dagelijks, zodat ze niet ongemerkt te zacht worden.
Zodra de kiwibessen zacht genoeg zijn om te eten, kun je ze het beste in de koelkast leggen en snel opeten. Houd ze uit de buurt van appels en bananen als je wilt dat ze minder snel rijpen. Heb je er te veel gekocht? Dan kun je ze ook invriezen. Laat ze voor het eten gedeeltelijk ontdooien, zodat ze nog lekker fris zijn.