Veel rook bij het bakken van biefstuk? Deze simpele truc van een chef kan helpen

Een scheutje olie in de koekenpan, even wachten tot de olie heet is en dan de biefstuk erin. Zo doen de meesten van ons het al jaren. Maar volgens de Spaanse chef David Guibert, schrijver van het kookboek Un chef en tu cocina, kan juist deze gewoonte voor onnodig veel rook in de keuken zorgen. Hij adviseert daarom om het eens anders aan te pakken. Al is niet iedere professionele kok het met hem eens.

Waarom olie in een hete pan begint te roken

Zodra je olie in een lege koekenpan giet, begint die warm te worden. Laat je de olie te lang op hoog vuur staan, dan kan die al gaan roken voordat je het vlees of de groenten in de pan legt.

Dat gebeurt wanneer de olie het zogeheten rookpunt bereikt. Bij die temperatuur begint de olie af te breken, waardoor er rook ontstaat. Ook kan de olie een onaangename, verbrande smaak krijgen.

Guibert adviseert daarom om de olie niet rechtstreeks in de pan te gieten, maar op het eten aan te brengen. In een artikel van Infobae wordt zijn methode uitgelegd. Wrijf het vlees of de groenten vooraf in met een klein beetje olie en leg ze vervolgens in een hete pan, zonder extra olie toe te voegen. Zo komt de olie pas met de hitte in aanraking wanneer het eten in de pan ligt.

Ook de Amerikaanse kookwebsite Food Network besteedt aandacht aan het bakken van vlees in een hete pan. Het idee achter de methode van Guibert is dat er minder olie op de hete bodem terechtkomt. Als je olie in de pan giet, kan die ook gaan roken op plekken waar geen eten ligt. Door alleen het vlees in te smeren, voorkom je dat er onnodig veel olie wordt verhit.

Helemaal rookvrij wordt het bakken daardoor niet, maar het kan wel een verschil maken.

Ook de soort olie maakt verschil

Of je nu het vlees of de pan invet, de olie die je gebruikt is minstens zo belangrijk. Niet iedere oliesoort is namelijk geschikt om op hoge temperatuur te verhitten.

Elke olie heeft een rookpunt. Hoe hoog dat precies ligt, hangt onder meer af van de kwaliteit, de manier waarop de olie is verwerkt en hoe vers die is.

Volgens Food Republic beginnen verschillende soorten olie en vet ongeveer bij de volgende temperaturen te roken:

  • Extra vierge olijfolie: 163 °C
  • Gewone roomboter: 177 °C
  • Plantaardige bakolie: 232 °C
  • Geraffineerde olijfolie: 241 °C

Dit zijn richtwaarden. Sommige soorten extra vierge olijfolie kunnen bijvoorbeeld tegen aanzienlijk hogere temperaturen voordat ze beginnen te roken.

Wil je een biefstuk op hoog vuur bakken? Dan zijn geraffineerde zonnebloemolie, raapzaadolie en arachideolie vaak goede keuzes. Deze oliën zijn over het algemeen geschikt voor hoge temperaturen.

Bak je je biefstuk graag in roomboter vanwege de smaak? Voeg de boter dan pas tegen het einde van de bereiding toe. Zo verklein je de kans dat de boter verbrandt. Je kunt ook geklaarde boter gebruiken. Daaruit zijn de melkbestanddelen die snel verbranden grotendeels verwijderd.

Toch doet een bekende chef het liever anders

Opvallend genoeg is niet iedere professionele kok voorstander van de methode van Guibert.

Douglas Keane, chef-kok en mede-eigenaar van restaurant Cyrus in Californië, doet het juist liever anders. Hij kiest ervoor om de olie rechtstreeks in de pan te doen.

In een gesprek met Tasting Table legt hij uit waarom. Door de olie in de pan te gieten, kun je die gelijkmatig over de bodem verdelen. Dat helpt voorkomen dat het vlees aanbakt.

Volgens Keane is een biefstuk bovendien niet altijd mooi vlak. Door kleine inkepingen en oneffenheden is het lastig om het hele stuk vlees gelijkmatig met olie in te smeren. Een dun laagje olie in de pan kan ervoor zorgen dat ook de minder vlakke delen goed worden gebakken.

Dat betekent niet dat Guibert ongelijk heeft. Beide manieren hebben hun voordelen. Welke het beste werkt, hangt vooral af van wat je bereidt en welke pan je gebruikt.

Wanneer kun je beter het vlees insmeren?

Bak je één of twee biefstukken, karbonades of grote stukken groente? Dan is het zeker de moeite waard om de methode van Guibert eens te proberen.

Dep het vlees eerst droog met keukenpapier. Smeer vervolgens beide kanten in met een dun laagje olie die geschikt is voor hoge temperaturen. Verhit een gietijzeren of roestvrijstalen koekenpan en leg het vlees erin zodra de pan goed heet is.

Ook bij het roerbakken van groenten kun je deze methode gebruiken. Meng de gesneden groenten vooraf in een kom met een klein beetje olie. Zo krijgt ieder stukje een dun laagje, zonder dat er een flinke scheut olie in de pan nodig is.

Bij ingrediënten met een onregelmatige vorm, kwetsbare vis of gerechten waarbij je voortdurend moet roeren, kan het juist handiger zijn om een beetje olie rechtstreeks in de pan te doen.

Welke methode je ook kiest, laat de pan niet onnodig heet worden, zet de afzuigkap aan en bak niet te veel ingrediënten tegelijk.

Het proberen waard: Smeer de volgende keer dat je biefstuk bakt eens het vlees in met olie in plaats van de pan. Misschien merk je dat er minder rook ontstaat en dat de olie minder spat. Een kleine aanpassing die het bakken een stuk aangenamer kan maken.

Adobe Stock