Je plastic snijplank laat meer achter dan je denkt, blijkt uit onderzoek

Een plastic snijplank is handig in de keuken. Hij is licht, makkelijk schoon te maken en kan vaak gewoon in de vaatwasser. Maar elke keer dat je groenten snijdt of vlees in stukjes hakt, ontstaan er kleine krasjes. Daarbij kunnen minuscule plastic deeltjes loskomen en in je eten belanden.

Hoeveel plastic komt er eigenlijk vrij als je regelmatig op zo’n plank snijdt? Onderzoekers hebben dat onderzocht. Hun bevindingen zetten je misschien aan het denken over het materiaal van je volgende snijplank.

Hoeveel plastic komt er van een snijplank af?

In een onderzoek uit 2023, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Environmental Science & Technology, onderzochten wetenschappers hoeveel microplasticdeeltjes vrijkomen bij het snijden op plastic snijplanken.

Het soort plastic bleek verschil te maken. Snijplanken van polypropyleen gaven naar gewicht 5 tot 60 procent meer plastic af dan snijplanken van polyethyleen. Ook het aantal deeltjes lag bij polypropyleen hoger, met een verschil van 14 tot 71 procent.

Op basis van hun berekeningen schatten de onderzoekers dat iemand via een snijplank van polyethyleen jaarlijks tussen de 14,5 miljoen en 71,9 miljoen microplasticdeeltjes zou kunnen binnenkrijgen. Voor snijplanken van polypropyleen kwamen ze uit op een schatting van 79,4 miljoen deeltjes per jaar.

Dat zijn indrukwekkende aantallen, maar er is een belangrijke kanttekening. Het gaat om berekeningen op basis van aannames over hoe vaak en hoe intensief mensen snijden. De onderzoekers hebben niet gemeten hoeveel microplastic iemand in de praktijk gedurende een heel jaar daadwerkelijk binnenkrijgt.

Zijn microplastics op je snijplank gevaarlijk?

Dat er bij het snijden microplastics kunnen vrijkomen, betekent niet automatisch dat een plastic snijplank schadelijk is voor je gezondheid.

De onderzoekers testten in het laboratorium ook het effect van polyethyleenmicroplastics op cellen van muizen. Na 72 uur zagen ze geen nadelig effect op de levensvatbaarheid van die cellen. Dat resultaat vertelt ons echter niet wat langdurige blootstelling aan microplastics voor de gezondheid van mensen kan betekenen.

Volgens het Nederlandse Voedingscentrum is nog niet duidelijk welke gevolgen microplastics voor onze gezondheid hebben. Het onderzoek laat dus zien dat snijplanken een bron van microplastics kunnen zijn, maar bewijst niet dat het gebruik ervan gezondheidsproblemen veroorzaakt.

Is een houten snijplank een beter alternatief?

Wil je voorkomen dat je tijdens het snijden plastic deeltjes van je snijplank losmaakt, dan kun je een houten exemplaar overwegen.

Hout bevat natuurlijk geen plastic dat op die manier kan vrijkomen. Wel vraagt een houten snijplank om wat extra aandacht bij het schoonmaken en drogen. Niet elk type houten plank is geschikt voor de vaatwasser, dus volg de onderhoudsinstructies van de fabrikant.

Ook plastic snijplanken hebben aandacht nodig. Door veelvuldig gebruik kunnen er diepe groeven ontstaan waarin vuil achterblijft. Bij houten planken is het juist belangrijk dat ze na het schoonmaken goed kunnen drogen.

Zoals ook blijkt uit de adviezen van het Voedingscentrum over keukengerei, is het belangrijk om je snijplank goed te onderhouden. Geen van beide materialen is in alle situaties automatisch de beste keuze.

Zo gebruik je je snijplank op een veilige manier

Je hoeft je plastic snijplank niet meteen weg te gooien. Met een paar eenvoudige gewoonten houd je het gebruik van je snijplanken hygiënisch:

• Gebruik aparte snijplanken voor rauw vlees en vis. Gebruik een andere plank voor producten die je rauw eet, zoals sla en andere groenten. Zo verklein je de kans op kruisbesmetting.
• Maak je snijplank na elk gebruik goed schoon. Gebruik warm water en afwasmiddel. Kan de plank volgens de fabrikant in de vaatwasser, dan is dat ook een optie.
• Vervang een sterk versleten snijplank. Diepe krassen en groeven zijn moeilijker goed schoon te maken.
• Laat houten snijplanken goed drogen. Berg ze pas op als ze droog zijn en volg de onderhoudsinstructies van de fabrikant.

Het onderzoek is een goede reden om eens kritisch naar je oude, bekraste plastic snijplank te kijken. Het bewijst niet dat een houten plank gezonder is, maar hout kan wel een alternatief zijn als je liever geen plastic deeltjes van je snijplank wilt losmaken.

Welk materiaal je ook kiest, zorg ervoor dat je snijplank goed schoon blijft en vervang hem als hij ernstig versleten of beschadigd is.