400 mg of 600 mg ibuprofen? Dit ontdekten artsen op de spoedeisende hulp

Kiespijn, een stijve rug na een dag in de tuin of hoofdpijn die maar niet wegtrekt: op zo’n moment is de verleiding groot om naar de sterkste ibuprofen in huis te grijpen. Ligt er nog een tablet van 600 mg uit een oud recept, dan lijkt het logisch dat die beter werkt dan eentje van 400 mg.

Maar toen onderzoekers de verschillende doseringen daadwerkelijk met elkaar vergeleken, bleek dat niet zo te zijn.

Wat gebeurde er bij 400, 600 en 800 mg?

Een van de duidelijkste onderzoeken werd uitgevoerd onder 225 volwassenen die vanwege acute pijn werden behandeld op een Amerikaanse spoedeisende hulp. De deelnemers kregen willekeurig één dosis ibuprofen van 400, 600 of 800 mg.

Na een uur was de pijn in alle drie de groepen ongeveer even sterk afgenomen. De onderzoekers concludeerden dan ook dat de drie doseringen op korte termijn ongeveer evenveel pijnverlichting gaven.

Ook onderzoekers van de Universiteit van Oslo kwamen tot een vergelijkbare conclusie. Zij onderzochten het effect van ibuprofen na het verwijderen van verstandskiezen en vergeleken onder meer doses van 400, 600 en 800 mg. Een dosis hoger dan 400 mg gaf geen duidelijk extra pijnstillend effect.

Dat betekent niet dat ibuprofen boven de 400 mg ineens niet meer werkt. Wel bleek bij de acute pijn die in deze onderzoeken werd onderzocht dat een hogere eenmalige dosis niet voor duidelijk betere pijnstilling zorgde.

Meer slikken betekent niet automatisch meer effect

Ibuprofen behoort tot de groep medicijnen die NSAID’s worden genoemd. Deze ontstekingsremmende pijnstillers kunnen bijwerkingen geven aan onder meer de maag en darmen, de nieren, het hart en de bloedvaten. Die risico’s worden belangrijker bij hogere doseringen, langduriger gebruik, een hogere leeftijd en bepaalde gezondheidsproblemen.

Daarom is het algemene advies om de laagste dosis te gebruiken die voldoende werkt, en het middel zo kort mogelijk te gebruiken. Volgens de Nederlandse richtlijnen kan bij koorts en algemene pijn vanaf 12 jaar en bij een lichaamsgewicht boven de 40 kilo worden begonnen met 400 mg. Daarna kan zo nodig iedere vier tot zes uur 200 tot 400 mg worden genomen.

Voor dit gebruik geldt een maximum van 1.200 mg per dag. Ook Amerikaanse doseerinformatie noemt 200 tot 400 mg per keer. Bij gewone acute pijn is paracetamol in Nederland doorgaans de eerste keus. Een NSAID zoals ibuprofen kan in sommige gevallen een alternatief zijn.

Waarom schrijft een arts dan toch 600 mg voor?

Hier is enige nuance belangrijk. De onderzoeken hierboven gingen over eenmalige doseringen bij acute pijn. Ibuprofen werkt niet alleen pijnstillend, maar ook ontstekingsremmend. Bij aandoeningen waarbij ontstekingen een belangrijke rol spelen, kan een arts daarom bewust een hogere dosering voorschrijven.

Zo kunnen bij onder meer reumatoïde artritis en andere ontstekingsziekten hogere doseringen per dag worden voorgeschreven. Dat gebeurt onder begeleiding van een arts en is iets anders dan zelf een hogere dosis nemen tegen bijvoorbeeld hoofdpijn of rugpijn.

Heb je van je arts ibuprofen van 600 mg voorgeschreven gekregen, dan zijn deze onderzoeken dus geen reden om op eigen initiatief de dosering te verlagen. Houd je aan het voorschrift en overleg met je arts of apotheker als je twijfelt.

Wat betekent dit voor de ibuprofen in je medicijnkastje?

De belangrijkste boodschap is eigenlijk heel eenvoudig: een sterkere tablet geeft niet automatisch meer pijnstilling.

Bij veelvoorkomende acute pijn wijzen de beschikbare onderzoeken erop dat een eenmalige dosis van 600 of zelfs 800 mg niet duidelijk beter tegen de pijn werkt dan 400 mg. Een hogere dosis kan ondertussen wel het risico op bijwerkingen vergroten. Een overgebleven tablet van 600 mg uit een oud recept gebruiken voor een nieuwe klacht is daarom geen verstandige keuze.

Houd je aan de dosering op de verpakking of aan het voorschrift van je arts en overschrijd de maximale dagdosering niet. Heb je eerder een maagzweer gehad, problemen met je nieren of hart, gebruik je bloedverdunners, ben je zwanger of heb je regelmatig pijnstillers nodig? Vraag dan aan je huisarts of apotheker of ibuprofen voor jou geschikt is.

Heb je juist een hogere dosis voorgeschreven gekregen, blijf die dan gebruiken zoals afgesproken. Verander de dosering alleen in overleg met de arts of andere zorgverlener die je behandelt.