Kamillethee is al generaties lang een bekend middel voor wie 's avonds moeilijk in slaap komt. Maar als je het knusse bedritueel even buiten beschouwing laat, doet de thee zelf dan eigenlijk iets?
Onderzoekers hebben een mogelijke verklaring gevonden waarom mensen het oude middel serieus nemen. Kamille bevat een natuurlijke stof genaamd apigenine, die wordt onderzocht vanwege de mogelijke rol bij ontspanning.
Dat klinkt veelbelovend. Maar als een stof in laboratoriumonderzoek een bepaald effect laat zien, betekent dat nog niet dat een kop kamillethee je ook daadwerkelijk beter laat slapen. Wat gebeurt er als mensen kamille drinken en onderzoekers vervolgens naar hun slaap kijken?
De stof die mogelijk helpt om te ontspannen
Een van de stoffen waar onderzoekers naar kijken, is apigenine. Deze flavonoïde komt van nature voor in kamille en lijkt invloed te kunnen hebben op delen van de hersenen die betrokken zijn bij kalmte en ontspanning.
Dat geeft onderzoekers een mogelijke verklaring voor het idee dat kamille kan helpen om 's avonds tot rust te komen. Het betekent alleen niet dat een kop thee hetzelfde werkt als een slaapmiddel. De hoeveelheid apigenine in een gewone kop thee verschilt sterk van de geconcentreerde hoeveelheden die in sommige onderzoeken zijn gebruikt.
De belangrijkere vraag is daarom: slapen mensen er daadwerkelijk beter door?
Het onderzoek wijst voorzichtig in de goede richting
Verschillende kleinschalige onderzoeken suggereren dat kamille de slaap kan verbeteren. Een overzicht van 12 onderzoeken concludeerde dat mensen die kamille kregen over het algemeen een betere slaap rapporteerden.
Andere onderzoeken kwamen tot vergelijkbare resultaten. Een onderzoek onder 60 oudere volwassenen vond na vier weken een verbetering van de slaapkwaliteit bij deelnemers die een geconcentreerd kamille-extract kregen. Een ander onderzoek onder 80 vrouwen die kort daarvoor waren bevallen vond na twee weken kamillethee enkele verbeteringen in de slaap.
Toch levert niet ieder onderzoek hetzelfde resultaat op. In een onderzoek uit 2011 onder 34 mensen met chronische slapeloosheid verbeterde kamille-extract de slaap niet significant meer dan een placebo.
Alles bij elkaar wijzen de resultaten voorzichtig in dezelfde richting, maar ze geven nog geen definitief antwoord. Kamillethee kan bij sommige mensen de slaapkwaliteit verbeteren, maar het bewijs is niet sterk genoeg om het als behandeling voor slapeloosheid te beschouwen.
Daarbij zijn de onderzoeken ook niet allemaal hetzelfde. Ze werden uitgevoerd bij verschillende groepen mensen en gebruikten verschillende vormen van kamille, van gewone thee tot geconcentreerde extracten. Ook de manier waarop de slaap werd gemeten verschilde per onderzoek.
Eén kop thee is niet automatisch hetzelfde als in het onderzoek
Dit is waarschijnlijk het belangrijkste detail om te weten als je het zelf wilt proberen. Sommige onderzoeken waarin een positief effect werd gevonden, gebruikten geconcentreerde kamille-extracten in plaats van een gewoon theezakje. Je kunt de dosering uit zo'n onderzoek daarom niet zomaar vertalen naar één kop thee uit je eigen keuken.
Zelfs het onderzoek onder vrouwen die net waren bevallen gebruikte een specifieke bereiding. De deelnemers dronken één kop die was gemaakt met 2 gram gedroogde kamillebloemen en 300 ml heet water per dag.
Dat betekent niet dat een gewone kop kamillethee geen zin heeft. Het betekent vooral dat we niet precies weten hoeveel van de effecten uit de onderzoeken je kunt verwachten van een normale kop thee.
En er is nog een reden waarom dat eenvoudige avondritueel aantrekkelijk kan zijn.
Het avondritueel kan zelf ook helpen
Kamillethee bevat van nature geen cafeïne. Daardoor is het een eenvoudige keuze voor later op de avond, wanneer je misschien liever geen koffie of gewone thee meer drinkt.
Elke avond rond hetzelfde tijdstip een warme drank drinken, kan bovendien onderdeel worden van een vast moment om af te schakelen. Het ritueel zelf is niet bewezen verantwoordelijk voor eventuele effecten van kamille, maar het kan wel een eenvoudig signaal zijn om werk, schermen en andere afleidingen van de dag even achter je te laten.
Je hoeft de thee daarvoor niet extra sterk te maken of meerdere koppen te drinken. Onderzoek laat niet zien dat meer kamille automatisch voor een betere nachtrust zorgt.
Als je het wilt proberen, kun je een kop drinken tijdens je gebruikelijke moment om 's avonds af te schakelen, bijvoorbeeld in het halfuur tot uur voor het slapengaan. Zie het vooral als iets dat mogelijk helpt om tot rust te komen, niet als een garantie dat je sneller in slaap valt.
Wanneer moet je voorzichtig zijn met kamille?
Kamille wordt over het algemeen goed verdragen, maar helemaal zonder risico is het niet.
Wie allergisch is voor bepaalde planten uit de composietenfamilie, zoals ambrosia, kan ook op kamille reageren. Gebruik je kalmerende medicijnen of bloedverdunners, of ben je zwanger en overweeg je regelmatig geconcentreerde kamilleproducten te gebruiken? Dan is het verstandig om eerst met een arts of apotheker te overleggen.
Een gewone kop thee is daarbij niet hetzelfde als een geconcentreerd supplement. De vorm en hoeveelheid maken verschil.
Helpt kamillethee dan echt bij het slapen?
Er lijkt dus inderdaad iets meer achter dat klassieke slaapritueel te zitten. Het onderzoek wijst op een mogelijk bescheiden effect op de slaapkwaliteit, maar het bewijs is nog niet sterk genoeg om van een behandeling voor slapeloosheid te spreken.
Vind je kamillethee lekker, dan is een warme, cafeïnevrije kop voor het slapengaan een eenvoudige aanvulling op je avondroutine. Verwacht alleen niet dat het hetzelfde doet als een slaapmiddel.
Heb je regelmatig last van slecht slapen en merk je daar overdag de gevolgen van? Dan is het belangrijker om uit te zoeken waardoor je slecht slaapt dan om te hopen dat een bepaalde thee het probleem oplost.