Pijnlijke knieën? Nieuwe afvalprik halveert de pijn bij veel patiënten, maar er zit een addertje onder het gras

Traplopen, opstaan uit een stoel of even naar de supermarkt lopen. Als je artrose in je knie hebt, kunnen zulke alledaagse dingen behoorlijk pijnlijk zijn. Twee grote onderzoeken naar een nieuwe afvalprik laten nu veelbelovende resultaten zien.

Aan de onderzoeken deden meer dan 1.000 volwassenen mee met overgewicht en pijnlijke knieartrose. Bij ongeveer twee op de drie deelnemers die het medicijn kregen, werd de kniepijn minstens gehalveerd. Toch zit er een belangrijk addertje onder het gras.

Gelukkig zijn er volgens artsen ook manieren om knieklachten te verminderen zonder dat je daarvoor nieuwe medicijnen nodig hebt.

Wat ontdekten onderzoekers over de nieuwe afvalprik?

De resultaten verschenen op 8 november 2026 in het medische tijdschrift New England Journal of Medicine. De onderzoekers bestudeerden een experimenteel medicijn met de naam retatrutide.

De deelnemers die de hoogste doseringen kregen, verloren gemiddeld ongeveer een kwart van hun lichaamsgewicht. Uit de gezamenlijke analyse van beide onderzoeken bleek dat bij ongeveer twee op de drie deelnemers die retatrutide kregen, de kniepijn minstens halveerde.

Opvallend genoeg was dat ook het geval bij 38 procent van de deelnemers die een placebo kregen. Dat is een middel zonder werkzame stof.

De resultaten zijn veelbelovend, maar er zijn nog belangrijke vragen. Zo weten onderzoekers nog niet of het medicijn ook de slijtage in de knie kan vertragen of een knieoperatie kan voorkomen.

Het middel is ontwikkeld door farmaceut Eli Lilly, dat de onderzoeken ook betaalde. Ernstige bijwerkingen kwamen vaker voor bij mensen die retatrutide kregen dan bij de placebogroep. Maag- en darmklachten waren de meest voorkomende bijwerkingen.

Retatrutide is bovendien nog volop in onderzoek. Het medicijn is nog niet goedgekeurd en dus ook niet beschikbaar als gewone behandeling.

Waarom een paar kilo afvallen al verschil kan maken

Je hoeft gelukkig niet een kwart van je lichaamsgewicht kwijt te raken om mogelijk minder last van je knieën te krijgen.

Volgens de richtlijnen van het American College of Rheumatology kan 5 procent gewichtsverlies al helpen om artroseklachten te verminderen bij mensen met overgewicht.

Weeg je bijvoorbeeld 90 kilo? Dan gaat het om 4,5 kilo.

Als je afvalt, hoeven je knieën tijdens het lopen en bewegen minder gewicht te dragen. Door geleidelijk wat kilo's kwijt te raken en daarnaast regelmatig te bewegen, kun je mogelijk nog meer verschil merken.

Gezond en gevarieerd eten, gecombineerd met voldoende beweging, is een goed begin. Er bestaat geen speciaal dieet waarmee je artrose kunt genezen.

Begin met vijf of tien minuten bewegen

Als je knieën pijn doen, is het verleidelijk om zoveel mogelijk rust te nemen. Toch kan te weinig bewegen de klachten juist verergeren. De spieren rond je knieën worden dan zwakker, terwijl je die juist nodig hebt om je gewrichten goed te ondersteunen.

De Britse gezondheidsdienst NHS adviseert daarom om regelmatig te blijven bewegen. Beweging is een belangrijk onderdeel van de behandeling van artrose.

Wandelen, fietsen en zwemmen zijn goede opties. Daarmee werk je aan je conditie en maak je je spieren sterker, zonder je knieën onnodig zwaar te belasten.

Lukt het niet om een halfuur achter elkaar te bewegen? Begin dan met vijf of tien minuten. Gaat dat goed, dan kun je de tijd langzaam uitbreiden.

In het begin kun je wat meer last hebben van stijfheid of lichte pijn. Dat hoeft niet meteen een probleem te zijn. Wordt de pijn duidelijk erger, doe het dan rustiger aan en vraag zo nodig advies aan je huisarts of fysiotherapeut.

Drie eenvoudige oefeningen die je thuis kunt doen

Volgens het Britse Royal Orthopaedic Hospital en andere NHS-ziekenhuizen zijn er verschillende oefeningen waarmee je de spieren rond je knieën sterker kunt maken. Je hebt er bijna niets voor nodig.

• Opstaan uit een stoel: Ga op een stevige stoel zitten. Sta rustig op en ga vervolgens langzaam weer zitten. Probeer dit uiteindelijk tien keer achter elkaar te doen. Gebruik eventueel de armleuningen voor extra steun.
• Bovenbeenspieren aanspannen: Ga zitten of liggen met je been gestrekt. Span je bovenbeenspieren aan en druk je knie voorzichtig naar beneden. Houd dit tien seconden vast en herhaal de oefening maximaal tien keer.
• Gestrekt been optillen: Ga op je rug liggen en span je bovenbeenspieren aan. Til je gestrekte been een klein stukje op, houd het even vast en laat het rustig weer zakken.

Begin met een aantal herhalingen dat voor jou prettig voelt. Gaat het goed, dan kun je dit langzaam opbouwen. Probeer minstens twee keer per week spierversterkende oefeningen te doen en neem tussendoor voldoende rust.

Wanneer kun je beter naar de huisarts gaan?

Blijf je veel last houden van je knieën? Of merk je dat wandelen, slapen en andere dagelijkse bezigheden steeds moeilijker worden? Maak dan een afspraak met je huisarts.

Een fysiotherapeut kan je helpen met oefeningen die passen bij jouw klachten en wat je lichamelijk aankunt. Soms zijn ook pijnstillers nodig. In bepaalde gevallen kan de arts een injectie met een ontstekingsremmend middel in de knie overwegen.

Wordt je knie plotseling erg dik, rood of warm, vooral als je ook koorts hebt? Of kun je niet meer op je been staan of je knie strekken? Neem dan direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost.

Het onderzoek naar de nieuwe afvalprik biedt hoop voor de toekomst. Maar voor mensen die nu last hebben van knieartrose, zijn regelmatig bewegen, sterkere beenspieren en bij overgewicht een paar kilo afvallen nog altijd belangrijke manieren om de klachten te verminderen.

Medische disclaimer: Dit artikel is alleen bedoeld om informatie te geven en vervangt geen medisch advies, diagnose of behandeling door een arts. Retatrutide is een experimenteel medicijn dat nog niet is goedgekeurd voor gebruik. Heb je knieartrose of aanhoudende kniepijn? Overleg dan met je huisarts voordat je begint met nieuwe oefeningen, een afvalbehandeling of medicijnen. Niet iedere oefening of behandeling is voor iedereen geschikt. Ook kunnen de resultaten per persoon verschillen.