Drink je elke dag koffie uit de automaat op je werk? Onderzoekers wijzen op een mogelijk risico

Voor veel mensen begint de werkdag met een kop koffie. Eentje zodra je binnenkomt, nog een na de lunch en misschien nog een om de middag door te komen. Het is makkelijk, vertrouwd en je denkt er meestal niet over na.

Toch kan het de moeite waard zijn om eens te kijken naar de manier waarop je koffie wordt gezet, zeker als je dagelijks meerdere koppen drinkt.

Het gaat namelijk niet alleen om de smaak of de hoeveelheid cafeïne. Maar ook de stoffen die van nature in koffiebonen zitten, zijn van belang. Hoeveel daarvan in je kopje terechtkomt, hangt onder meer af van de zetmethode.

Welke stoffen in koffie kunnen je cholesterol verhogen?

Koffie bevat van nature twee olieachtige stoffen: cafestol en kahweol. Vooral cafestol kan het LDL-cholesterol verhogen. Dit wordt vaak het 'slechte' cholesterol genoemd. Een verhoogde LDL-waarde hangt samen met een groter risico op hart- en vaatziekten.

Volgens het Nederlandse Voedingscentrum maakt de manier waarop je koffie filtert verschil. Hoe beter de koffie wordt gefilterd, hoe minder van deze stoffen in je kopje terechtkomen.

Dit heeft niets met de cafeïne te maken. Ook cafeïnevrije koffie kan cafestol en kahweol bevatten. Alleen overstappen op decafé hoeft daarom niets te veranderen aan het effect op je cholesterol.

Wat ontdekten Zweedse onderzoekers?

In een onderzoek uit 2025 onderzochten wetenschappers koffie uit veertien automaten op Zweedse werkplekken. Ze vergeleken die met koffie die op andere manieren was gezet, waaronder filterkoffie.

Bij sommige automaten bevatte de koffie ongeveer vijftien keer zoveel cafestol als filterkoffie. Dat is opvallend, omdat cafestol het LDL-cholesterol kan verhogen.

Er waren wel duidelijke verschillen tussen de apparaten. Niet iedere automaat leverde koffie met zulke hoge concentraties op. Dat betekent dus niet dat alle koffie uit een automaat evenveel cafestol bevat.

De onderzoekers berekenden ook wat er zou kunnen gebeuren als iemand op iedere werkdag drie koppen automatenkoffie vervangt door filterkoffie. Volgens hun model zou het LDL-cholesterol daardoor kunnen dalen. Die daling werd echter niet daadwerkelijk bij mensen gemeten. Het ging om een berekening op basis van een model, niet om de uitkomst van een klinische proef.

Wat betekent dit voor je hart?

In juli 2026 publiceerde de American Heart Association een overzicht van de nieuwste inzichten over koffie en de gezondheid van het hart.

Daarin komt ook het verschil tussen gefilterde en ongefilterde koffie aan bod. Bij sommige zetmethoden komen relatief veel koffieoliën in het drankje terecht. Een papieren filter houdt een groot deel daarvan tegen, waaronder cafestol.

Dat betekent niet dat koffie automatisch slecht is voor je hart. Wel kan de manier waarop je koffie zet invloed hebben op je cholesterol. Drink je iedere dag meerdere koppen, dan is dat iets om rekening mee te houden.

Welke koffie kun je het beste kiezen?

Het Voedingscentrum maakt onderscheid tussen verschillende zetmethoden:

• Weinig cafestol en kahweol: filterkoffie, koffie uit pads en oploskoffie.
• Gemiddelde hoeveelheden: espresso, koffie uit cups en koffie uit een moka-pot.
• Relatief veel van deze stoffen: cafetièrekoffie, gekookte koffie en Turkse of Griekse koffie.

Het verschil zit vooral in de filtering. Een papieren filter houdt een groot deel van de koffieoliën tegen. Bij een cafetière laat het metalen filter meer van deze stoffen door.

Ook bij koffieautomaten maakt het type apparaat verschil. Sommige machines gebruiken papieren filters of gefilterde koffieconcentraten, terwijl bij andere zetmethoden meer koffieoliën in het drankje achterblijven. Weet je niet hoe de automaat op je werk werkt? Dan kun je het navragen bij de leverancier.

Moet je je koffiegewoonten veranderen?

Het Voedingscentrum adviseert om niet meer dan twee à drie koppen espresso, koffie uit cups of koffie uit een moka-pot per dag te drinken, vanwege de hoeveelheid cholesterolverhogende stoffen. Cafetièrekoffie en gekookte koffie kun je volgens het Voedingscentrum beter vermijden of beperken tot één kop per dag.

Drink je op je werk meerdere koppen koffie, dan is overstappen op filterkoffie een eenvoudige verandering om te overwegen. Zeker als je LDL-cholesterol verhoogd is, kan het zinvol zijn om ook naar je zetmethode te kijken.

Je hoeft koffie dus niet meteen te laten staan. Wel is het goed om te weten dat de manier waarop je koffie zet, invloed kan hebben op de hoeveelheid cafestol in je kopje.