Waarom je minder dorst krijgt als je ouder wordt (en hoeveel je eigenlijk moet drinken)

Je kunt op een koude winterochtend zomaar uren bezig zijn zonder dat je dorst krijgt. Misschien heb je bij het ontbijt een kop koffie gedronken, maar tegen lunchtijd heb je nog geen glas water aangeraakt. Toch betekent dat niet dat je lichaam voldoende vocht heeft.

Naarmate we ouder worden, voelen we minder goed aan wanneer we moeten drinken. Ons lichaam kan al vocht tekortkomen zonder dat we dorst hebben. Daarom adviseren gezondheidsdeskundigen om regelmatig iets te drinken, ook als je daar op dat moment geen behoefte aan hebt.

En daarvoor hoef je echt niet de hele dag water te drinken. Ook je dagelijkse kopjes thee en koffie tellen gewoon mee.

Waarom je op latere leeftijd minder snel dorst krijgt

Neuropsycholoog Erik Scherder wees onlangs op dit probleem in Het Spreekuur, een podcast van wetenschapsblad Quest. Zijn advies is vooral voor ouderen belangrijk: drink regelmatig, ook als je geen dorst hebt.

Dat heeft te maken met veranderingen in ons lichaam naarmate we ouder worden.

Volgens de Belgische gezondheidswebsite Gezondheid.be verandert met de jaren de manier waarop onze hersenen en hormonen het dorstgevoel regelen. Daardoor krijgen we minder snel het signaal dat we iets moeten drinken.

Daarnaast neemt de hoeveelheid water in ons lichaam af naarmate we ouder worden. Bij baby's bestaat ongeveer 75 procent van het lichaamsgewicht uit water. Bij ouderen is dat nog zo'n 50 tot 55 procent.

Doordat het lichaam minder vocht bevat, kan uitdroging sneller optreden. Iemand van 65 jaar of ouder kan dus al te weinig gedronken hebben zonder dorst te voelen.

Hoeveel moet je eigenlijk per dag drinken?

De Britse gezondheidsdienst NHS adviseert om dagelijks zes tot acht koppen of glazen te drinken.

In Nederland geeft het Voedingscentrum aan dat volwassen vrouwen dagelijks minimaal 1,4 liter moeten drinken. Voor mannen ligt het advies tussen de 1,4 en 1,8 liter, afhankelijk van hun persoonlijke behoefte en wat ze verder eten.

Voor veel volwassenen is ongeveer 1,5 tot 2 liter drinken per dag een goede richtlijn. Hoeveel je precies nodig hebt, verschilt per persoon. Bij warm weer of als je veel beweegt, heb je bijvoorbeeld meer vocht nodig.

Wat veel mensen niet weten, is dat je daarvoor niet alleen water hoeft te drinken.

Ook thee, koffie en melk tellen mee. Daarnaast krijg je vocht binnen via je eten. Denk bijvoorbeeld aan een kom soep, een stuk fruit of groenten zoals komkommer en tomaat.

Met deze gewoontes drink je makkelijker genoeg

Voldoende drinken hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Het helpt vooral om je drinken over de dag te verdelen, in plaats van in één keer een grote hoeveelheid naar binnen te werken.

Neem bijvoorbeeld een glas water bij het ontbijt, drink halverwege de ochtend een kop thee en zet bij de lunch opnieuw iets te drinken neer. Probeer ook 's middags regelmatig wat te drinken. En op een koude dag is een warme kom soep natuurlijk ook een prima manier om extra vocht binnen te krijgen.

Een andere handige gewoonte is om altijd een glas water binnen handbereik te zetten. Bijvoorbeeld naast je stoel als je televisie kijkt, op tafel wanneer je de krant leest of op het aanrecht tijdens het koken. Zo word je er vanzelf aan herinnerd om af en toe een slok te nemen.

Moet je 's nachts vaak naar het toilet? Dan kan het helpen om overdag wat meer te drinken en in de laatste uren voor het slapengaan wat minder. Zorg er wel voor dat je verspreid over de dag voldoende drinkt.

Ook aan de kleur van je urine kun je soms zien of je genoeg drinkt. Volgens de NHS is lichtgele urine meestal een goed teken. Donkergele urine of minder vaak plassen kan erop wijzen dat je te weinig vocht binnenkrijgt. Alleen aan de kleur kun je dat echter niet met zekerheid vaststellen, zeker niet bij kwetsbare ouderen.

Wanneer extra drinken juist niet verstandig is

Let op: Meer drinken is niet voor iedereen verstandig. Mensen met hartfalen, nierproblemen of een voorgeschreven vochtbeperking mogen niet zomaar extra water gaan drinken. Ook bepaalde medicijnen, zoals plaspillen, kunnen invloed hebben op de vochtbalans.

Heb je hiermee te maken? Houd je dan aan het advies van je huisarts of specialist. Dat gaat altijd voor de algemene richtlijnen.

Voor de meeste verder gezonde volwassenen is het advies eenvoudig: wacht niet tot je flinke dorst krijgt. Door verspreid over de dag regelmatig iets te drinken, wordt het makkelijker om voldoende vocht binnen te krijgen. Zo voorkom je ook dat je 's avonds nog snel een paar glazen water moet drinken om aan je dagelijkse hoeveelheid te komen.