124.000 keer per jaar naar de spoedeisende hulp na een val: deze schoenen raden artsen aan

Nu de verwarming weer vaker aanstaat en de avonden kouder worden, komen ook de pantoffels weer uit de kast. Draag je al jaren hetzelfde vertrouwde paar? Neem dan eens twee minuten de tijd om ze goed te bekijken.

Schoenen of pantoffels zijn natuurlijk lang niet de enige reden waarom iemand valt. Toch wijzen ziekenhuizen en deskundigen op het gebied van valpreventie regelmatig op het schoeisel dat mensen thuis dragen. En juist die oude, comfortabele pantoffels kunnen na verloop van tijd minder stevig zijn dan je denkt.

Steeds meer 65-plussers belanden na een val op de SEH

Nieuwe cijfers van VeiligheidNL laten zien dat in 2025 naar schatting 124.000 mensen van 65 jaar en ouder na een val op de spoedeisende hulp terechtkwamen. Dat is ongeveer één persoon per vier minuten. In 78 procent van de gevallen ging het om ernstig letsel. Ook de Britse NHS waarschuwt dat ieder jaar honderdduizenden ouderen in Wales vallen en daarbij gewond raken.

Het aantal SEH-bezoeken na een val ligt bovendien hoger dan een jaar eerder. In 2024 ging het nog om naar schatting 119.000 gevallen. Het aantal ernstige valongevallen onder 65-plussers is de afgelopen tien jaar met 16 procent gestegen. Bij mensen van 65 tot 74 jaar was de stijging met 18 procent het grootst.

En daarmee is nog niet het hele verhaal verteld. Jaarlijks valt ongeveer één op de drie Nederlanders van 65 jaar en ouder. Dat komt neer op ongeveer één miljoen mensen.

Vallen hoort niet automatisch bij ouder worden. Spierkracht, evenwicht, medicijnen, je zicht en de inrichting van het huis kunnen allemaal een rol spelen. Ook je schoenen of pantoffels kunnen verschil maken. Gelukkig kun je die zelf in een paar minuten controleren.

Kijk eerst naar de achterkant van je pantoffels

Een van de belangrijkste adviezen is eenvoudig: kies schoeisel dat goed om je voet blijft zitten.

Ziekenhuizen adviseren een gesloten schoen met een rubberen zool en een brede hak van maximaal 2,5 centimeter. Kun je geen gewone schoenen dragen, dan zijn stevige pantoffels met een goede zool en een gesloten hiel een beter alternatief. Schoenen of pantoffels die door veel dragen te ruim zijn geworden, bieden minder houvast.

Ook Britse adviezen over valpreventie komen op hetzelfde neer. De Rotherham Doncaster and South Humber NHS adviseert goed passend schoeisel met een lage, brede hak, een stevige zool en een sluiting zoals veters, klittenband of een gesp. Pantoffels zonder achterkant gelden juist als minder veilig voor mensen die een grotere kans hebben om te vallen.

Het gaat er dus niet zozeer om of iets officieel als ‘pantoffel’ wordt verkocht. Belangrijker is dat het schoeisel tijdens het lopen goed om je voet blijft zitten.

Oude pantoffels kunnen ongemerkt minder stevig worden

Een paar dat ooit perfect zat, kan na maanden of jaren flink veranderen.

Zorgverleners waarschuwen dat versleten pantoffels de kans op vallen kunnen vergroten. Ook op alleen sokken, kousen of een panty door het huis lopen wordt afgeraden, omdat je dan makkelijker kunt uitglijden.

Zorgorganisaties adviseren daarom oude en versleten pantoffels te vervangen. Dat geldt ook voor gesloten modellen waarvan de hiel helemaal is platgelopen doordat er steeds op de achterkant wordt gestapt. Ook erg zachte, verende zolen zijn minder geschikt. Een pantoffel die goed aansluit en eventueel met klittenband verstelbaar is, geeft meer houvast.

Juist dat oude paar dat zo lekker zit omdat het helemaal naar je voet is gaan staan, verdient dus misschien wat extra aandacht.

Controleer je pantoffels in twee minuten

Trek je pantoffels aan en loop er een stukje mee door het huis zoals je dat normaal ook doet. Let daarna op een paar dingen.

Blijft de hiel goed om je voet zitten? Je zou niet hoeven schuifelen of je tenen krom te trekken om je pantoffels aan te houden.

Kijk ook naar de achterkant. Is die helemaal platgelopen omdat je er vaak op bent gaan staan? Dan zit de pantoffel minder stevig dan oorspronkelijk de bedoeling was.

Controleer vervolgens de zool. Die moet nog heel zijn en niet sterk versleten of beschadigd. Ook de hak speelt een rol: ziekenhuizen adviseren over het algemeen een lage, brede hak omdat die stabieler is dan een smalle of hoge hak.

Tot slot moet de pantoffel goed passen. Hij mag niet om je voet schuiven, maar je tenen moeten wel voldoende ruimte hebben. RDaSH adviseert ongeveer 1,2 centimeter ruimte tussen je langste teen en de voorkant van de schoen of pantoffel.

Heb je last van gezwollen voeten of stijve gewrichten en zijn gesloten pantoffels lastig aan te trekken? Dan kan een verstelbare sluiting met klittenband uitkomst bieden. Ook een lange schoenlepel kan helpen, zodat je niet hoeft uit te wijken naar losse pantoffels zonder achterkant.

Loop liever niet alleen op sokken

Even ’s nachts op sokken naar het toilet lopen lijkt misschien onschuldig, zeker als het maar een paar meter is. Toch waarschuwen ziekenhuizen juist voor rondlopen op sokken, kousen of een panty zonder stevig schoeisel.

Het kan daarom handig zijn om een goed passend paar pantoffels naast het bed te zetten, zodat je ze aantrekt voordat je opstaat.

Geen enkele pantoffel kan voorkomen dat iemand ooit valt. Maar nu uit de nieuwste cijfers blijkt hoe vaak ernstige valpartijen voorkomen, is het verstandig om het paar naast de bank eens goed te bekijken. Zit het nog stevig, blijft het goed aan je voet en is de zool nog in orde? Dan heb je in elk geval één mogelijke risicofactor aangepakt.