Schildkliermedicatie en koffie? Waarom de timing belangrijk is

Voor veel mensen verloopt de ochtend volgens een vast ritueel: een tablet innemen, naar de keuken lopen en het koffiezetapparaat aanzetten. Gebruik je medicijnen voor een traag werkende schildklier? Dan is het verstandig om die routine iets aan te passen.

Het moment waarop je je eerste kop koffie drinkt, kan namelijk invloed hebben op de opname van je medicatie. Zowel Nederlandse patiëntenorganisaties als bijsluiters waarschuwen hiervoor. Ook wetenschappelijk onderzoek laat zien dat koffie de opname van schildkliermedicatie kan verminderen. Gelukkig hoef je je kop koffie niet over te slaan. Het is vooral belangrijk dat je voldoende tijd laat tussen het innemen van je tablet en je eerste slok.

Waarom koffie de opname van schildkliermedicatie kan verstoren

Levothyroxine is een synthetische vorm van het schildklierhormoon thyroxine (T4). Het wordt voorgeschreven aan mensen bij wie de schildklier te weinig hormonen aanmaakt. Dat kan bijvoorbeeld ook het geval zijn wanneer de schildklier operatief is verwijderd.

Om goed te werken, moet je lichaam het medicijn voldoende en zo gelijkmatig mogelijk opnemen. Daarom neem je levothyroxine meestal 's ochtends op een lege maag in, met een glas water.

Koffie kan die opname verstoren. De Nederlandse patiëntenorganisatie SchildklierNL noemt koffie dan ook specifiek als een drankje dat ervoor kan zorgen dat je lichaam minder levothyroxine opneemt. Ook sojaproducten en voedingsmiddelen met veel voedingsvezels kunnen invloed hebben op de opname.

Wat ontdekten Italiaanse onderzoekers?

Onderzoekers onder leiding van Salvatore Benvenga onderzochten de invloed van koffie op de opname van levothyroxine. Hun onderzoek verscheen in 2008 in het wetenschappelijke tijdschrift Thyroid.

De onderzoekers bestudeerden zes patiënten en negen gezonde vrijwilligers. Ze vergeleken wat er gebeurde wanneer deelnemers levothyroxine innamen met water, tegelijk met koffie of met water, gevolgd door koffie een uur later.

Uit de resultaten bleek dat de stijging van de schildklierhormoonwaarden in het bloed kleiner was wanneer deelnemers hun medicatie tegelijk met koffie innamen. Bij de patiënten was die stijging gemiddeld ongeveer 36 procent lager. Bij de gezonde vrijwilligers ging het om ongeveer 29 procent.

Wanneer de deelnemers een uur wachtten voordat ze koffie dronken, zagen de onderzoekers dit effect niet. Het onderzoek was weliswaar kleinschalig, maar laat zien waarom het verstandig is om niet direct na het innemen van je tablet koffie te drinken.

Hoe lang moet je wachten met koffie?

In de bijsluiter van levothyroxine van Teva staat dat je de tablet 's ochtends op een lege maag met water moet innemen. Er wordt specifiek gewaarschuwd voor het innemen met koffie. Het advies is om daarna 30 tot 60 minuten te wachten voordat je koffie drinkt.

Ook SchildklierNL geeft vergelijkbaar advies. Neem de tablet met water in, minstens 30 minuten voordat je gaat ontbijten, en wacht bij voorkeur een uur voordat je koffie drinkt.

De Britse gezondheidsdienst NHS adviseert eveneens om 30 tot 60 minuten te wachten met koffie en andere cafeïnehoudende dranken.

Een handige oplossing is om je tablet direct na het opstaan in te nemen. Terwijl je je aankleedt en klaarmaakt voor de dag, verstrijkt de wachttijd vanzelf. Daarna kun je rustig je koffie zetten. Probeer het tijdsinterval iedere dag ongeveer hetzelfde te houden.

Past een uur wachten niet in je ochtendroutine?

Vind je het lastig om 's ochtends zo lang te wachten met ontbijten of koffie drinken? Dan is er mogelijk een alternatief dat je met je arts kunt bespreken: je medicatie 's avonds voor het slapengaan innemen.

De Amerikaanse Schildkliervereniging (American Thyroid Association) adviseert om levothyroxine óf 60 minuten voor het ontbijt óf voor het slapengaan in te nemen. In dat laatste geval moet er minstens drie uur zitten tussen je avondmaaltijd en het innemen van de tablet. Ook SchildklierNL bespreekt deze mogelijkheid.

Verander het tijdstip waarop je je medicatie inneemt niet op eigen initiatief. Als je het innamemoment verandert, kan ook de hoeveelheid medicijn die je lichaam opneemt veranderen. Het kan daarom nodig zijn om daarna je schildklierwaarden te laten controleren. Overleg altijd eerst met je arts of apotheker.

Let ook op andere medicijnen en supplementen

Niet alleen koffie kan de opname van levothyroxine beïnvloeden. Ook calciumsupplementen, ijzertabletten, bepaalde maagzuurremmers en sommige andere medicijnen kunnen de opname verstoren.

Hoeveel tijd je tussen deze middelen en je schildkliermedicatie moet laten, hangt af van het product dat je gebruikt. De aanbevolen tussenpozen kunnen per middel verschillen. Controleer daarom de bijsluiter van je eigen medicatie of vraag je apotheker om advies.

Neem je je tablet al jarenlang samen met je gebruikelijke kop koffie? Verander die gewoonte dan niet zomaar. In de bijsluiter van Teva staat specifiek dat mensen die de medicatie al gebruiken hun schildklierwaarden door een arts moeten laten controleren voordat ze hun koffiegewoonte aanpassen.

Een kleine verandering in je ochtendroutine kan helpen om de opname van je medicatie stabieler te houden. Zorg er wel voor dat je dit op de juiste manier aanpakt en overleg bij twijfel met je zorgverlener.

Medische disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. De dosering en gebruiksinstructies van levothyroxine kunnen verschillen afhankelijk van je persoonlijke situatie en het product dat je gebruikt. Volg altijd het voorschrift van je arts en de bijsluiter. Overleg met je arts of apotheker voordat je iets verandert aan het tijdstip of de manier waarop je je medicatie inneemt.