Lekker warm in de slaapkamer, maar toch slecht slapen? Dit kan de oorzaak zijn

Als de seizoenen veranderen, kan ook je nachtrust ineens anders worden. Je gaat misschien op hetzelfde tijdstip naar bed, volgt je vaste avondritueel en gebruikt hetzelfde beddengoed, maar toch lig je langer wakker of word je 's nachts vaker wakker.

Zodra de verwarming weer aangaat, kan de slaapkamer ongemerkt behoorlijk warm worden. Dat voelt misschien prettig wanneer je onder de dekens kruipt, maar onderzoek naar ons natuurlijke slaapritme laat juist een opvallend ander beeld zien.

Slapen terwijl de nacht afkoelt

Voor een onderzoek uit 2015 volgden wetenschappers mensen uit drie gemeenschappen die zonder elektriciteit en centrale verwarming leefden. Zij vielen meestal niet meteen na zonsondergang in slaap. Gemiddeld gebeurde dat pas zo'n 3,3 uur later, juist terwijl de buitentemperatuur daalde. Ze werden vaak wakker rond het koudste moment van de nacht.

De deelnemers sliepen gemiddeld ongeveer 6,4 uur per etmaal. In de winter was dat bijna een uur langer dan in de zomer. Opvallend was ook dat het tijdstip waarop ze in slaap vielen sterker leek samen te hangen met de dalende temperatuur dan met het moment waarop het donker werd.

Dat betekent niet dat een warme slaapkamer automatisch slapeloosheid veroorzaakt. Het onderzoek werd gedaan onder een relatief kleine groep mensen die heel anders leefden dan de meeste mensen tegenwoordig. Goed geïsoleerde huizen, radiatoren en vloerverwarming maakten geen deel uit van het onderzoek.

Wat de onderzoekers wél zagen, was een duidelijk patroon: mensen vielen steeds in slaap in een periode waarin de omgeving afkoelde.

Ook je lichaam koelt af voor het slapen

In je lichaam gebeurt iets vergelijkbaars. Je kerntemperatuur volgt gedurende de dag een vast ritme en begint richting de avond te dalen. Onderzoek laat zien dat de kans om in slaap te vallen groter wordt wanneer die lichaamstemperatuur sneller daalt. Over een hele dag kan de kerntemperatuur ongeveer 1°C schommelen.

Daarom kan het zinvol zijn om eens naar de temperatuur in de slaapkamer te kijken als je sinds het aanzetten van de verwarming minder lekker slaapt.

Je hoeft de kamer daarvoor echt niet ijskoud te maken. Het gaat er vooral om dat de slaapkamer 's avonds en 's nachts niet onnodig warm blijft. Zet de verwarming of thermostaat in de slaapkamer bijvoorbeeld wat eerder lager en laat de kamer rustig afkoelen. Even een raam openzetten kan ook helpen om de warmte naar buiten te laten.

Heb je vloerverwarming, dan werkt dat iets anders. De vloer blijft namelijk nog een tijd warmte afgeven nadat je de temperatuur lager hebt gezet. In dat geval kan het slimmer zijn om de slaapkamer al eerder op de avond koeler in te stellen.

Houd jezelf warm, niet de hele kamer

In plaats van de hele slaapkamer flink op te warmen, kun je beter kijken naar je beddengoed. Met een dekbed dat past bij het seizoen blijf je zelf comfortabel warm, terwijl de slaapkamer wat koeler kan blijven.

Ook een warme douche of een warm bad in de avond lijkt niet zo'n gek idee. Uit een overzicht van eerdere onderzoeken bleek dat warm water ongeveer één tot twee uur voor het slapengaan samenhing met sneller in slaap vallen en beter doorslapen. Een mogelijke verklaring is dat de warmte de doorbloeding van handen en voeten stimuleert, waardoor het lichaam daarna makkelijker warmte kan afgeven.

Als de slaapkamer niet de oorzaak is

Word je geregeld drijfnat wakker terwijl de slaapkamer helemaal niet warm is, dan ligt het waarschijnlijk niet alleen aan de verwarming.

Nachtzweten kan verschillende oorzaken hebben. Hormonale veranderingen komen vaak voor, maar ook medicijnen en bepaalde gezondheidsproblemen kunnen een rol spelen. Worden je kleding of beddengoed regelmatig doorweekt en heb je daarnaast bijvoorbeeld koorts of onverklaarbaar gewichtsverlies, dan is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken.

Voor wie vooral sinds het begin van het stookseizoen minder lekker slaapt, is er een eenvoudige proef die weinig moeite kost: voordat je je hele slaaproutine omgooit, kun je eerst eens proberen de slaapkamer wat eerder te laten afkoelen.