Een televisie die zachtjes op de achtergrond speelt, een telefoon die oplicht op het nachtkastje of een lampje op de overloop dat 's nachts blijft branden. In veel huishoudens is het heel gewoon. Sommige mensen vallen zelfs makkelijker in slaap met de tv aan dan in een volledig stille, donkere slaapkamer.
Maar hoeveel licht krijgen we eigenlijk binnen terwijl we slapen? En kan dat meer invloed hebben op onze gezondheid dan we denken? Onderzoekers van de Australische Flinders University wilden dat onderzoeken. Bijna 89.000 volwassenen droegen een kleine lichtsensor om hun pols. Vervolgens vergeleken de onderzoekers de metingen met hun medische gegevens.
Wat ontdekten de onderzoekers?
Aan het onderzoek, dat werd gepubliceerd in JAMA Network Open, deden 88.905 volwassenen van 40 jaar en ouder mee. Hun gemiddelde leeftijd was 62 jaar en ongeveer 57 procent was vrouw.
Alle deelnemers droegen een week lang een kleine sensor om hun pols die registreerde hoeveel licht ze gedurende de dag en nacht kregen. Vervolgens hielden de onderzoekers hun gezondheid nog ongeveer negeneneenhalf jaar in de gaten.
Daaruit kwam een opvallend verband naar voren: mensen die 's nachts meer licht kregen, hadden vaker last van hart- en vaatproblemen. Het ging onder meer om hartinfarcten, hartfalen, beroertes en hartritmestoornissen.
Bij het meeste nachtlicht was het risico op een hartinfarct 47 procent hoger
De resultaten lieten een duidelijk patroon zien: hoe meer licht deelnemers 's nachts om zich heen hadden, hoe groter hun risico op bepaalde hartproblemen leek te zijn.
Vergeleken met de helft van de deelnemers die 's nachts het minste licht kregen, lag het risico op een hartinfarct als volgt hoger:
- 20 procent hoger bij deelnemers die iets meer licht kregen.
- 27 procent hoger bij degenen die aan nog meer licht werden blootgesteld.
- 47 procent hoger bij de 10 procent die 's nachts het meeste licht kregen.
In die laatste groep was het risico op hartfalen bovendien 56 procent hoger. Het gaat hierbij om een vergelijking met de groep die het minste nachtlicht kreeg. Het betekent dus niet dat 47 procent van de mensen in de groep met het meeste licht daadwerkelijk een hartinfarct kreeg.
Ook Harvard Gazette besteedt aandacht aan de resultaten. Het verband bleef bestaan nadat de onderzoekers rekening hadden gehouden met andere factoren, zoals roken, voeding en lichaamsbeweging.
Val je met de tv aan in slaap? Dat kan meetellen
Juist hier worden de resultaten interessant voor het dagelijks leven. Val je regelmatig in slaap terwijl de televisie nog aanstaat? Dan is het goed om eens stil te staan bij hoeveel licht dat in je slaapkamer verspreidt.
Er is wel een belangrijke kanttekening: de sensoren registreerden hoeveel licht iemand kreeg, maar niet waar dat licht vandaan kwam. De onderzoekers konden dus niet vaststellen of het afkomstig was van een televisie, telefoon, bedlampje of straatverlichting.
Toch noemt Flinders University juist gewoontes als scrollen op je telefoon in bed en in slaap vallen met de televisie of slaapkamerverlichting aan. De onderzoekers raden aan om onnodige lichtbronnen voor het slapengaan zoveel mogelijk uit te schakelen.
Met een paar kleine aanpassingen kun je daar rekening mee houden:
- Zet de televisie uit voordat je gaat slapen.
- Leg je telefoon met het scherm naar beneden of laat hem buiten de slaapkamer.
- Doe de gordijnen dicht om straatverlichting buiten te houden.
- Schakel lampen op de overloop uit als ze niet nodig zijn.
- Dek felle indicatielampjes van apparaten af, als dat veilig kan.
Je hoeft je slaapkamer natuurlijk niet helemaal donker te maken als je 's nachts weleens uit bed moet. Hoofdonderzoeker Daniel Windred geeft aan dat een zwak nachtlampje met een oranje gloed prima kan. Het gaat erom dat je genoeg licht hebt om veilig je weg te vinden, zonder de hele nacht in een fel verlichte kamer te liggen. Dat meldt ook Medscape.
Betekent dit dat licht hartinfarcten veroorzaakt?
Niet per se. Het onderzoek laat een verband zien tussen meer licht in de nacht en hartproblemen, maar bewijst niet dat het licht zelf de oorzaak is.
Een mogelijke verklaring heeft te maken met onze biologische klok. Zoals Harvard Health uitlegt, kan licht in de avond en nacht het natuurlijke dag-nachtritme van je lichaam verstoren. Dat ritme speelt onder meer een rol bij het reguleren van je slaap en bloeddruk.
Het onderzoek heeft bovendien een aantal beperkingen. De onderzoekers maten de blootstelling aan licht slechts gedurende één week en de meeste deelnemers hadden een witte huidskleur. Er is dus meer onderzoek nodig om vast te stellen of een donkerdere slaapkamer het risico op hart- en vaatziekten daadwerkelijk kan verlagen.
Toch zijn de praktische aanpassingen eenvoudig: zet de tv uit, doe de gordijnen dicht en schakel lampen uit die je niet nodig hebt. Daarmee voorkom je niet automatisch hartproblemen, maar je zorgt wel voor een donkerdere, rustigere slaapkamer.