Vergeet je vaker dingen en tintelen je vingers? Deze vitamine kan een rol spelen

Je bent midden in een gesprek en kunt ineens niet meer op een naam komen. Je vergeet een afspraak of merkt dat je vingers regelmatig tintelen. Dat kan best verontrustend zijn. Zeker als je ouder bent dan 65, vraag je je misschien af of dit er nu eenmaal bij hoort. Misschien maak je je zelfs zorgen dat je vergeetachtigheid een eerste teken van dementie is.

Toch kunnen deze klachten verschillende oorzaken hebben, en sommige zijn goed te behandelen. Blijven ze terugkomen? Neem dan contact op met je huisarts. Ga er niet zomaar van uit dat vergeetachtigheid of tintelingen bij het ouder worden horen.

Deze vitamine is belangrijk voor je hersenen en zenuwen

Een van de mogelijke oorzaken waar een arts naar kan kijken, is een tekort aan vitamine B12. Volgens de Britse gezondheidsdienst NHS komt bloedarmoede door een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur voor bij ongeveer één op de tien mensen van 75 jaar en ouder. Bij mensen tussen de 65 en 74 jaar gaat het om ongeveer één op de twintig.

Vitamine B12 is belangrijk voor een goed werkend zenuwstelsel en helpt je lichaam bij de aanmaak van rode bloedcellen. Een tekort kan onder meer leiden tot geheugenproblemen, tintelingen in handen en voeten, evenwichtsproblemen en aanhoudende vermoeidheid. Deze klachten kunnen ook optreden als je geen bloedarmoede hebt.

Waarom krijgen sommige ouderen een B12-tekort?

Vitamine B12 zit onder andere in vlees, vis, eieren en zuivelproducten. Toch betekent voldoende B12 via je voeding niet automatisch dat je lichaam de vitamine ook goed opneemt.

Een mogelijke oorzaak is pernicieuze anemie, een auto-immuunziekte die de opname van vitamine B12 verstoort. Volgens de Amerikaanse Cleveland Clinic is dit een belangrijke oorzaak van een B12-tekort. Ook aandoeningen aan het spijsverteringsstelsel, zoals de ziekte van Crohn, kunnen de opname bemoeilijken.

Daarnaast lopen mensen die veganistisch eten en geen B12-supplementen of verrijkte voedingsmiddelen gebruiken een groter risico op een tekort. De NHS legt uit welke voedingsmiddelen vitamine B12 bevatten en wie mogelijk extra B12 nodig heeft.

Kunnen medicijnen ook een rol spelen?

Sommige medicijnen kunnen ervoor zorgen dat je lichaam minder vitamine B12 opneemt. Dat geldt bijvoorbeeld voor protonpompremmers (PPI's), die worden voorgeschreven om de aanmaak van maagzuur te remmen en klachten zoals brandend maagzuur te behandelen.

Ook metformine, een medicijn tegen diabetes type 2, kan bij langdurig gebruik bijdragen aan een vitamine-B12-tekort. De NHS noemt beide soorten medicijnen als mogelijke oorzaken.

Dat je deze medicijnen gebruikt, betekent niet automatisch dat je een tekort hebt. Heb je klachten of maak je je zorgen? Vraag dan aan je huisarts of een bloedonderzoek zinvol is. Stop nooit zelf met voorgeschreven medicijnen zonder eerst met je arts te overleggen.

Hoe weet je of je een B12-tekort hebt?

Met een bloedonderzoek kan de huisarts nagaan of je mogelijk een tekort hebt. Volgens de richtlijnen van NICE kijkt een arts daarbij niet alleen naar de bloedwaarden, maar ook naar je klachten en eventuele risicofactoren. Een tekort kan namelijk ook voorkomen zonder bloedarmoede.

Blijkt dat je te weinig vitamine B12 hebt, dan kan de behandeling bestaan uit tabletten of injecties. Wat het meest geschikt is, hangt onder meer af van de oorzaak van het tekort en van de vraag of je lichaam de vitamine goed kan opnemen.

Het is belangrijk om een tekort op tijd te behandelen. Als het lang aanhoudt, kan er blijvende schade aan de zenuwen ontstaan.

Helpt extra vitamine B12 tegen vergeetachtigheid?

Niet per se. Als je daadwerkelijk een B12-tekort hebt, kan behandeling helpen om de klachten die daardoor ontstaan te verminderen. Maar extra vitamine B12 slikken is niet bewezen effectief om het geheugen van iedereen te verbeteren.

Een systematische review en meta-analyse uit 2024, beschikbaar via PubMed Central, onderzocht negen gerandomiseerde onderzoeken. De onderzoekers vonden geen duidelijk algemeen effect van B12-supplementen op het geheugen of depressieve klachten bij de deelnemers aan deze onderzoeken.

Het belangrijkste is dus om niet meteen aan dementie te denken als je vaker iets vergeet, maar ook niet aan te nemen dat vitamine B12 de oorzaak is. Blijven de geheugenproblemen bestaan of krijg je steeds meer moeite met dagelijkse activiteiten? Bespreek je klachten dan met je huisarts, zodat jullie samen kunnen uitzoeken wat er aan de hand is.