Met een dekentje op de bank zitten terwijl de rest van het gezin het prima naar zijn zin heeft. Voor veel zestigplussers is het een herkenbare situatie. Nieuw onderzoek laat zien dat er mogelijk een biologische verklaring is waarom we het sneller koud krijgen naarmate we ouder worden. Dat sluit aan bij wat artsen al langer weten: met de jaren wordt ons lichaam minder goed in het produceren en vasthouden van warmte.
Nieuw onderzoek verklaart waarom ouderen het sneller koud hebben
Wetenschappers van het Amerikaanse onderzoeksinstituut City of Hope in Californië hebben ontdekt dat een bepaald soort lichaamsvet steeds trager op kou reageert naarmate we ouder worden. Dit vet helpt ons lichaam om warmte te produceren. De resultaten, die zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature, kunnen helpen verklaren waarom een temperatuur die vroeger aangenaam voelde, op latere leeftijd ineens te koud lijkt.
Het onderzoek, dat op 11 november 2026 werd gepubliceerd, werd grotendeels uitgevoerd bij muizen. De wetenschappers richtten zich op zogenoemd bruin vet. In tegenstelling tot wit vet, dat vooral energie opslaat, verbrandt bruin vet juist energie om warmte op te wekken. De onderzoekers ontdekten dat signalen van zenuwen en afweercellen bepalen hoeveel warmte dit vet produceert.
Bij jonge muizen konden de bruine vetcellen hun warmteproductie snel aanpassen aan veranderingen in de temperatuur. Bij oudere muizen ging dat een stuk langzamer. Hun vetcellen konden nog steeds extra warmte produceren, maar hadden daar meer tijd voor nodig. Daardoor hadden de oudere dieren meer moeite om warm te blijven wanneer het koud werd.
De wetenschappers onderzochten ook menselijk vetweefsel. Daarin zagen ze eveneens verschillen tussen actieve en minder actieve vetcellen. Volgens onderzoeker Qiong 'Annabel' Wang neemt de activiteit van bruin vet doorgaans af naarmate we ouder worden. Dit vet helpt bovendien bij het verbranden van suikers en vetten.
Met het medicijn mifepriston lukte het de onderzoekers om de warmteproductie bij oudere muizen gedeeltelijk te herstellen. Dat betekent niet dat dit middel een oplossing is voor mensen die het vaak koud hebben. Het medicijn heeft ook allerlei andere effecten op het lichaam en er is nog veel onderzoek nodig. Bovendien is nog niet aangetoond dat de resultaten bij muizen ook voor mensen gelden.
Waarom krijgen we het sneller koud als we ouder worden?
Bruin vet is niet de enige verklaring waarom ouderen gevoeliger zijn voor kou.
Huisarts Elise Dallas van London General Practice legt in een interview met RTÉ uit dat verschillende veranderingen in het lichaam hierbij een rol spelen.
Een belangrijke oorzaak is het verlies van spiermassa. Onze spieren produceren warmte, ook tijdens gewone dagelijkse bezigheden. Naarmate we ouder worden, neemt onze spiermassa geleidelijk af. Daardoor maakt het lichaam minder warmte aan.
Ook wordt het vetlaagje onder de huid vaak dunner. Dit laagje helpt om lichaamswarmte vast te houden. Als het dunner wordt, verliezen we gemakkelijker warmte.
Daarnaast veranderen onze stofwisseling en hormoonhuishouding. Ook het deel van de hersenen dat onze lichaamstemperatuur regelt, reageert op latere leeftijd soms minder goed. Hierdoor kan het langer duren voordat ons lichaam zich aanpast aan de kou.
Verder kunnen bepaalde medicijnen en aandoeningen ervoor zorgen dat iemand het sneller koud heeft. Denk bijvoorbeeld aan een traag werkende schildklier, bloedarmoede of diabetes.
Wanneer moet je naar de huisarts als je het vaak koud hebt?
Dat je het op latere leeftijd sneller koud hebt, hoeft niet meteen iets ernstigs te betekenen. Toch is het verstandig om alert te zijn als je merkt dat er plotseling iets verandert.
Heb je het ineens veel kouder dan normaal? En ben je daarnaast opvallend moe, kom je zonder duidelijke reden aan of val je juist af, of ben je sneller buiten adem? Dan is het verstandig om een afspraak te maken met de huisarts.
Die kan onderzoeken of er bijvoorbeeld sprake is van een schildklierprobleem of bloedarmoede.
Langdurige blootstelling aan kou kan bovendien gevolgen hebben voor de gezondheid. Volgens de Britse weerdienst Met Office lopen ouderen bij kou meer risico op hart- en vaatproblemen, verergering van gewrichtsklachten en valpartijen. Als het lichaam te veel afkoelt, kan zelfs binnenshuis onderkoeling ontstaan.
Hoe warm moet het in huis zijn als je ouder bent?
Volgens Britse gezondheidsadviezen is het verstandig om de temperatuur in huis op minimaal 18 graden te houden. Dat geldt vooral voor mensen van 65 jaar en ouder en voor mensen met gezondheidsproblemen.
De Britse weerdienst Met Office adviseert ouderen bovendien om de slaapkamer 's nachts op minimaal 18 graden te houden. Sommige Britse gemeenten raden voor de woonkamer een temperatuur tussen de 18 en 21 graden aan.
Is het te duur om het hele huis voortdurend te verwarmen? Probeer dan in ieder geval de kamer waar je het grootste deel van de dag doorbrengt goed warm te houden.
Daarnaast kun je zelf een aantal dingen doen om warm te blijven:
- Draag meerdere laagjes kleding. Zo houd je je lichaamswarmte beter vast.
- Eet regelmatig iets warms en drink bijvoorbeeld thee. Een warme maaltijd of een kop soep kan prettig zijn als je het koud hebt.
- Blijf regelmatig bewegen. Even opstaan en een stukje lopen helpt je lichaam om warmte te produceren, als je gezondheid dat toelaat.
- Doe 's avonds de gordijnen dicht. Zo gaat er minder warmte verloren via de ramen.
- Verwarm de slaapkamer voordat je naar bed gaat. Zorg er ook voor dat het 's nachts niet te koud wordt.
Om energie te besparen wordt soms aangeraden om de thermostaat 's nachts terug te draaien naar 15 graden. Voor kwetsbare ouderen is dat echter niet altijd verstandig.
Zeker vanaf 65 jaar is het belangrijk om voldoende warm te blijven. Een hogere energierekening is natuurlijk vervelend, maar een te koud huis kan gevolgen hebben voor je gezondheid.