Rozemarijnwater tegen haaruitval: wat het onderzoek uit 2015 werkelijk aantoonde

Al een paar jaar duikt het overal op sociale media op: zelfgemaakt rozemarijnwater dat je op je hoofdhuid sprayt om haaruitval tegen te gaan en de haargroei te stimuleren. Nu de herfst is begonnen, krijgt die trend opnieuw volop aandacht.

Achter veel van die beweringen over rozemarijn zit één klinisch onderzoek uit 2015. Online wordt de conclusie daarvan vaak versimpeld tot: “rozemarijn werkt net zo goed als minoxidil”. Maar wie het onderzoek zelf bekijkt, ziet een veel genuanceerder verhaal dan de filmpjes op TikTok met flesjes zelfgemaakt rozemarijnwater doen vermoeden.

Het onderzoek waar iedereen naar verwijst

Onderzoekers onder leiding van Yunes Panahi verdeelden 100 patiënten met androgenetische alopecia, oftewel erfelijke haaruitval, willekeurig over twee groepen. Vijftig mensen gebruikten rozemarijnolie en vijftig mensen minoxidil van 2 procent. Na drie en zes maanden bekeken de onderzoekers wat er met het aantal haren was gebeurd.

Na drie maanden was er in geen van beide groepen sprake van een statistisch aantoonbare toename van het aantal haren. Na zes maanden was dat anders: in beide groepen was het aantal haren duidelijk toegenomen ten opzichte van het begin van het onderzoek. Tussen de twee groepen vonden de onderzoekers geen statistisch significant verschil. Jeuk aan de hoofdhuid kwam in beide groepen voor, maar werd vaker gemeld bij mensen die minoxidil gebruikten.

Dat is een interessante uitkomst, maar het betekent niet dat rozemarijn in het algemeen net zo goed werkt als minoxidil. Het ging om één relatief klein onderzoek naar één specifieke vorm van haaruitval, waarbij rozemarijnolie werd vergeleken met minoxidil van 2 procent.

Rozemarijnwater is iets anders dan rozemarijnolie

En precies daar gaat het op sociale media vaak mis. De onderzoekers testten rozemarijnolie, niet water waarin rozemarijnblaadjes waren geweekt of gekookt.

Die twee bereidingen zijn niet hetzelfde. Je kunt daarom niet zomaar aannemen dat zelfgemaakt rozemarijnwater op de hoofdhuid dezelfde werkzame stoffen bevat, en ook nog eens in dezelfde hoeveelheid, als het product dat in het onderzoek werd gebruikt.

Bovendien was er na drie maanden nog geen duidelijke toename van het aantal haren te zien. Wie rozemarijnolie op basis van dit onderzoek wil proberen, moet dus geduld hebben. Het positieve resultaat werd pas bij de meting na zes maanden gevonden.

Haaruitval heeft niet altijd dezelfde oorzaak

Het onderzoek ging uitsluitend over androgenetische alopecia, oftewel erfelijke haaruitval. Bij mannen zie je daarbij vaak inhammen en dunner wordend haar op de kruin. Bij vrouwen wordt het haar meestal geleidelijk dunner boven op het hoofd of rond de scheiding.

Vind je ineens veel meer haren dan normaal in de douche of in je borstel, dan kan daar iets heel anders achter zitten. Mogelijke oorzaken van extra haarverlies zijn bijvoorbeeld stress, koorts, ziekte, gewichtsverlies, een operatie, een bevalling of een ijzertekort.

Dat verschil is belangrijk. Een middel dat is onderzocht bij erfelijke haaruitval hoeft niet automatisch te helpen wanneer je haar uitvalt door ziekte, medicijnen of een andere lichamelijke oorzaak.

Wil je rozemarijn toch proberen?

Het bewijs is nog beperkt, maar wie rozemarijnolie wil proberen als onderdeel van de haarverzorging, kan dat voorzichtig doen. Experts adviseren om de olie eerst te mengen met een draagolie, zoals kokosolie of jojobaolie. Grote hoeveelheden pure etherische olie rechtstreeks op de hoofdhuid aanbrengen is geen goed idee. Test het mengsel bij voorkeur eerst op een klein stukje huid om te zien of je huid erop reageert.

Stop met het gebruik als je hoofdhuid rood wordt, pijn gaat doen, jeukt of branderig aanvoelt. Verwacht ook geen snel resultaat: in het onderzoek uit 2015 was na drie maanden nog geen duidelijke toename van het aantal haren te zien.

Gebruik je graag rozemarijnwater als spoeling voor je haar of hoofdhuid, dan hoeft daar op zichzelf niets mis mee te zijn. Zie het alleen niet als een bewezen middel tegen haaruitval. Juist deze variant op waterbasis is namelijk niet getest in het onderzoek waar online zo vaak naar wordt verwezen.

Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?

Maak een afspraak met de huisarts als je plotseling kale plekken krijgt, veel meer haar verliest dan normaal, merkt dat je haar steeds dunner wordt of je je zorgen maakt over de oorzaak. Bij plotseling of opvallend haarverlies is het verstandig om eerst uit te zoeken waar het vandaan komt voordat je allerlei middelen tegen haaruitval gaat gebruiken.

Rozemarijn kan bij erfelijke haaruitval iets zijn om met een arts of apotheker te bespreken. Maar de eerste vraag is eigenlijk niet: werkt rozemarijn? De belangrijkste vraag is: waardoor valt mijn haar uit?