Waarom het eco-programma van je wasmachine langer duurt, maar toch zuiniger is

Je stopt je was in de machine, kiest het eco-programma en ziet ineens dat de was pas over 3 uur en 29 minuten klaar is. Het snelle wasprogramma is ondertussen al na een halfuur afgelopen. Dan lijkt het toch logisch dat een korter programma ook minder stroom verbruikt?

Toch werkt het niet altijd zo. Het eco-programma is juist bedoeld om energie te besparen, ook al duurt het langer. De machine wast op een andere manier en verbruikt daardoor vaak minder stroom. Sla je het programma over omdat je niet zo lang op je schone was wilt wachten? Dan laat je mogelijk een eenvoudige manier liggen om energie te besparen.

Waarom een langer wasprogramma minder stroom kan verbruiken

Het draait vooral om één ding: het verwarmen van water.

Een wasmachine verbruikt elektriciteit om het water te verwarmen, de trommel te laten draaien en andere onderdelen aan te sturen. Vooral het verwarmen van water kost veel energie. Door op een lagere temperatuur te wassen, kan de machine dus flink besparen.

Daar maakt het eco-programma gebruik van. Het water hoeft niet snel op een hoge temperatuur te worden gebracht. In plaats daarvan krijgt het wasmiddel meer tijd om zijn werk te doen, terwijl de trommel de was in beweging houdt. Zo wordt je kleding schoon zonder dat er onnodig veel energie nodig is om het water te verwarmen.

Dat principe wordt ook toegelicht door het Amerikaanse ENERGY STAR-programma. Volgens deze organisatie gaat ongeveer 90 procent van het energieverbruik van een wasmachine naar het verwarmen van water. Op een lagere temperatuur wassen en de trommel goed vullen kunnen daarom helpen om energie te besparen. Hoeveel je precies bespaart met het eco-programma, hangt af van je wasmachine en het programma waarmee je het vergelijkt.

Ook het Nederlandse Milieu Centraal adviseert om het eco-programma te gebruiken voor normaal vuile was. Het programma kan bovendien minder water verbruiken dan andere wasprogramma’s.

Wat betekent ‘eco 40–60’ eigenlijk?

Heb je een relatief nieuwe wasmachine, dan staat er waarschijnlijk een programma op met de naam eco 40–60. Die benaming kan verwarrend zijn. Het betekent namelijk niet dat de machine de was per se op 40 of 60 graden wast.

Sinds 1 maart 2021 moeten wasmachines die onder de betreffende Europese regelgeving vallen dit programma aanbieden. Het is bedoeld voor normaal vuile katoenen kleding die volgens het waslabel op 40 of 60 graden mag worden gewassen. Je kunt zulke kledingstukken samen in één wasbeurt wassen. Het programma wordt ook gebruikt om het energieverbruik van wasmachines te beoordelen voor de Europese eisen en energielabels. Je kunt de regels nalezen in de Europese verordening.

De temperatuur die de machine daadwerkelijk bereikt, hangt af van het apparaat en het verloop van het programma. Ondanks de naam hoeft het water dus niet tot 60 graden te worden verwarmd. Het doel is om de was schoon te krijgen met zo weinig mogelijk energie en water.

Ook voor de programmaduur gelden Europese regels. Hoe lang het programma maximaal mag duren, hangt onder meer af van de capaciteit van de machine. Een lange wastijd betekent dus niet automatisch dat er iets mis is met je wasmachine.

Wordt je was wel net zo schoon?

Het eco-programma heeft ook een nadeel: soms wordt de was er iets minder schoon mee. In tests van het Nederlandse consumentenprogramma Kassa duurde het eco 40–60-programma bij de geteste machines gemiddeld ongeveer 200 minuten. Bij de meeste machines kwam de was er bovendien iets minder schoon uit dan bij het standaardprogramma voor katoen op 40 graden.

Dat betekent niet dat je het eco-programma beter kunt vermijden. Het is vooral bedoeld voor normaal vuile kleding, niet voor kleding met hardnekkige vlekken of sterk aangekoekt vuil. De resultaten verschillen bovendien per wasmachine.

Ook bij vaatwassers kan de eco-stand flink besparen. Volgens Milieu Centraal kan dit programma meer dan 25 procent minder stroom en ruim 20 procent minder water verbruiken dan het standaardprogramma. Hoeveel je precies bespaart, hangt af van het apparaat en de programma’s die je vergelijkt.

Wanneer kies je beter een ander programma?

Voor de dagelijkse was is het eco-programma meestal een verstandige keuze, zeker als je de trommel goed vult. Volg daarbij de aanwijzingen van de fabrikant en prop de machine niet te vol. Je kunt de was bijvoorbeeld ’s nachts laten draaien of het programma starten voordat je naar je werk gaat.

Soms is een ander programma handiger. Kleding met hardnekkige vlekken of sterk vervuild textiel heeft mogelijk een intensievere wasbeurt nodig. Voor beddengoed en andere was waarvoor een hogere wastemperatuur belangrijk is, volg je het waslabel en de instructies van de machine.

Een snelwasprogramma is handig als je weinig tijd hebt en maar een kleine hoeveelheid licht vervuilde kleding wilt wassen. Ga er alleen niet automatisch van uit dat een korter programma ook goedkoper is.

De volgende keer dat je wasmachine aangeeft dat het programma nog drie uur duurt, hoef je dus niet meteen naar de snelwasstand te grijpen. Voor een gewone was kan het eco-programma juist een eenvoudige manier zijn om energie te besparen.