Zout bij je nieuwe spijkerbroek in de wasmachine? Waarom deze oude truc niet werkt
Een nieuwe donkere spijkerbroek, een rode trui of een donkerblauwe handdoek: veel mensen doen bij de eerste wasbeurt nog altijd een handje zout of een scheut azijn in de wasmachine. Dat zou voorkomen dat de kleuren uitlopen of vervagen.
Het is zo'n huishoudtip die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Ook op internet kom je hem nog regelmatig tegen. Maar volgens de Amerikaanse Iowa State University werkt het toch anders. De universiteit geeft daar een duidelijke uitleg voor.
Zout wordt inderdaad gebruikt om stoffen te verven, maar dat gebeurt tijdens het productieproces. Als een kledingstuk eenmaal klaar is, heeft zout toevoegen aan de was geen zin meer. Hoe komt het dan dat zoveel mensen toch bij deze truc zweren? En wat helpt wél tegen kleding die afgeeft?
Waarom zout wordt gebruikt bij het verven van kleding
De oude huishoudtip komt niet helemaal uit de lucht vallen. Zout speelt namelijk een belangrijke rol bij het verven van textiel, vooral bij katoen.
In de textielindustrie wordt zout aan het verfbad toegevoegd. Hierdoor kan de kleurstof gemakkelijker vanuit het water in de katoenvezels trekken. Dat gebeurt onder zorgvuldig gecontroleerde omstandigheden.
Maar dat betekent niet dat een handje keukenzout in de wasmachine hetzelfde effect heeft.
Bij bepaalde kleurstoffen ontstaat tijdens het verven een chemische verbinding tussen de kleurstof en de katoenvezels. Uit gepubliceerd textielonderzoek blijkt dat zout helpt om de kleurstof bij de vezels te krijgen. Andere stoffen en omstandigheden zorgen ervoor dat de kleurstof zich echt aan de stof hecht.
Als je een kledingstuk in de winkel koopt, is dat proces allang afgerond. Extra zout kan die verbindingen niet sterker maken. Ook zorgt het er niet voor dat achtergebleven losse kleurstof alsnog aan de stof blijft zitten.
En hoe zit het met azijn? Bij sommige manieren van verven worden zuren gebruikt om kleurstoffen te laten hechten. Maar achteraf een scheut azijn aan je was toevoegen heeft volgens textieldeskundigen niet hetzelfde effect.
Waarom oma's truc soms toch leek te werken
Dat zoveel mensen in de zouttruc geloven, is niet zo vreemd. Soms merkten ze namelijk dat hun kleding na een paar wasbeurten minder kleur afgaf.
Alleen kwam dat waarschijnlijk niet door het zout.
Nieuwe kleding, vooral donkere spijkerbroeken en felgekleurde stoffen, kan nog overtollige kleurstof bevatten. Die kleurstof is tijdens het verven niet goed aan de vezels gehecht.
Tijdens de eerste wasbeurten spoelt een deel daarvan vanzelf weg. Daardoor kan een kledingstuk na een paar keer wassen steeds minder kleur afgeven.
Volgens deskundigen verklaart dit waarom zout of azijn soms lijkt te helpen. De overtollige kleurstof verdwijnt gewoon tijdens het wassen, maar het zout of de azijn krijgt de eer.
Dat betekent overigens niet dat alle kleding na een paar wasbeurten ophoudt met afgeven. Sommige stoffen blijven kleur verliezen, bijvoorbeeld doordat ze niet goed geverfd zijn.
Wat helpt wel tegen kleding die afgeeft?
Gelukkig heb je geen bijzondere huismiddeltjes nodig om te voorkomen dat je witte was roze uit de machine komt. Met een paar aanpassingen aan je manier van wassen kun je de kans op verkleuring flink verkleinen.
Was nieuwe kleding de eerste keren apart. Vooral donkere en felgekleurde kleding kun je beter apart wassen, of samen met kleding in vergelijkbare kleuren. Zo kan overtollige kleurstof wegspoelen zonder dat andere kledingstukken verkleuren.
Kies voor een lage temperatuur. Bij hogere temperaturen kan er meer kleurstof uit de stof vrijkomen. Was daarom bij voorkeur op een lage temperatuur, zolang het waslabel dat toestaat.
Doe de test met een witte doek. Maak een schoon wit doekje een beetje vochtig en wrijf ermee over een onopvallend stukje van het kledingstuk, bijvoorbeeld een naad aan de binnenkant. Geeft de stof kleur af op het doekje? Was het kledingstuk dan voorlopig apart.
Gebruik eventueel kleurvangdoekjes. Deze speciale doekjes vangen een deel van de losse kleurstoffen op die tijdens het wassen in het water terechtkomen. Volgens Iowa State University kunnen ze helpen om verkleuring te beperken, al bieden ze geen volledige bescherming. Ze voorkomen bovendien niet dat het kledingstuk zelf kleur verliest.
Zo blijven je donkere kleren langer mooi
Sommige wasadviezen raden aan om nieuwe, felgekleurde kleding vóór de eerste wasbeurt in koud water te laten weken. Daarmee kun je eventueel wat overtollige kleurstof verwijderen, maar je zorgt er niet voor dat de kleur beter in de stof blijft zitten. Doe dit bovendien alleen als het waslabel het toestaat.
De beste aanpak is eigenlijk heel eenvoudig: volg de wasvoorschriften, sorteer je kleding goed en was nieuwe donkere kleding de eerste paar keer niet samen met je witte was.
Oma kende ongetwijfeld een heleboel handige huishoudtrucs. Maar als je wilt voorkomen dat je nieuwe spijkerbroek afgeeft op je andere kleding, kun je het zout voortaan gewoon in het keukenkastje laten staan.