De eerste nachtvorst komt eraan en misschien staat er in de schuur al een zak strooizout klaar. Handig om de oprit en tuinpaden ijsvrij te houden, zou je denken. Maar heb je dit jaar nieuwe bestrating laten leggen? Dan kun je beter voorzichtig zijn met strooizout. Het kan namelijk schade veroorzaken die flink in de papieren loopt.
Vooral bij pas gestort beton raden specialisten aan om de eerste winter geen strooizout te gebruiken. En er is nog iets waar veel mensen niet bij stilstaan: het zout blijft niet op de oprit liggen, maar spoelt met regen- en smeltwater de tuin in. Daar kunnen je gazon, planten en heggen last van krijgen.
Gelukkig kun je gladheid ook op andere manieren aanpakken.
Waarom nieuwe bestrating de eerste winter extra aandacht nodig heeft
Een pas aangelegde betonnen oprit ziet er na een paar dagen vaak al stevig uit. Je kunt er meestal vrij snel overheen lopen en na enige tijd ook met de auto op rijden. Toch is het beton dan nog niet volledig uitgehard.
Volgens de Michigan Concrete Association kan beton tot wel 90 dagen sterker worden. Het kan bovendien een jaar duren voordat het helemaal is opgedroogd.
Vooral in die eerste periode is beton gevoeliger voor vorstschade. Als vocht in het beton steeds opnieuw bevriest en ontdooit, kunnen er kleine beschadigingen ontstaan. De Amerikaanse brancheorganisatie adviseert daarom om de eerste winter liever zand te strooien dan zout te gebruiken.
Dat betekent overigens niet dat alle nieuwe bestrating even kwetsbaar is. Betontegels, klinkers, keramische tegels en natuursteen hebben elk hun eigen eigenschappen. Kijk daarom altijd wat de fabrikant van jouw bestrating adviseert.
Zo kan strooizout je bestrating beschadigen
Strooizout zorgt ervoor dat water minder snel bevriest en bestaand ijs makkelijker smelt. Dat is prettig als het glad is, maar bij poreus beton kan het juist problemen veroorzaken.
Zout water kan in de kleine poriën van het beton trekken. Als het water vervolgens bevriest, zet het uit. Bevroren water neemt ongeveer negen procent meer ruimte in dan vloeibaar water. Daardoor ontstaat er druk in het beton.
Gebeurt dit vaak genoeg, dan kunnen er kleine stukjes van het oppervlak loslaten. Je ziet dan ruwe plekken of schilfers ontstaan. Dit wordt ook wel betonschilfering genoemd.
Ouder beton dat goed is uitgehard, kan doorgaans beter tegen winterse omstandigheden. Toch kunnen stilstaand water, een slechte afwatering en veelvuldig gebruik van strooizout ook dan schade veroorzaken.
Volgens Nederlandse bestratingspecialisten zijn veel moderne betontegels en klinkers goed bestand tegen vorst. Het belangrijkste is dat regenwater goed kan weglopen en niet op de bestrating blijft staan.
Ook je heg en gazon kunnen schade oplopen
Strooizout kan niet alleen je bestrating aantasten. Zodra sneeuw en ijs smelten, spoelt het zout met het water mee naar de tuin. Zo kan het terechtkomen in de grond waarin je gras, bloemen en struiken groeien.
Volgens Iowa State University Extension kan te veel zout in de bodem ervoor zorgen dat planten moeilijker water opnemen. Zelfs als de grond vochtig genoeg is, kunnen ze daardoor toch een tekort aan water krijgen. Ook kan zout de opname van voedingsstoffen verstoren en de bodem aantasten.
Vaak merk je de gevolgen pas later. Bij groenblijvende heggen kunnen de naalden geel of bruin worden. Andere struiken krijgen soms bruine bladranden, groeien minder goed of krijgen takken die langzaam afsterven.
Vooral planten die vlak langs een oprit of tuinpad staan waar regelmatig zout wordt gestrooid, lopen meer risico.
Wat kun je beter strooien bij gladheid?
Wil je liever geen strooizout gebruiken? Dan zijn grof zand of fijn grind goede alternatieven. Ze laten het ijs niet smelten, maar zorgen er wel voor dat je meer grip hebt als je over een glad pad loopt. Bovendien komt er geen zout in de grond terecht.
De University of Illinois Extension adviseert om strooizout vooral te gebruiken op plekken waar uitglijden extra gevaarlijk is, zoals traptreden en hellende tuinpaden.
Ligt er sneeuw? Schep die dan eerst weg. Strooi daarna wat zand op de plekken waar het nog glad is.
Bij hardnekkige ijzel of gevaarlijke gladheid kan een kleine hoeveelheid strooizout alsnog nodig zijn. Veiligheid staat natuurlijk voorop. Maar je hoeft niet meteen de hele oprit vol zout te strooien.
Er zijn ook andere middelen tegen gladheid verkrijgbaar, bijvoorbeeld op basis van calciumchloride of magnesiumchloride. Die kunnen voor sommige planten minder schadelijk zijn dan gewoon strooizout, maar zijn niet automatisch beter voor je bestrating.
Controleer dit nog even voordat het gaat vriezen
Wil je schade aan je bestrating voorkomen? Kijk dan na een flinke regenbui eens goed naar je oprit of terras.
Blijven er lange tijd plassen staan? Controleer dan of het water goed weg kan. Maak verstopte afvoerputjes schoon, haal bladeren weg en kijk of de voegen nog in orde zijn. Water dat op of onder de bestrating blijft staan, kan bij vorst problemen veroorzaken.
Heb je onlangs een nieuwe betonnen oprit laten aanleggen? Vraag dan aan de aannemer of stratenmaker welke middelen je veilig kunt gebruiken als het glad wordt.
Met een beetje zand, een goede afwatering en het op tijd weghalen van sneeuw kun je veel problemen voorkomen. Zo houd je je oprit en tuinpaden veilig en verklein je de kans op schade aan je bestrating én de planten ernaast.