Zie je in november nog egels in je tuin? Dierenbescherming waarschuwt: geef ze vooral dit niet

In november beginnen de meeste egels aan hun winterslaap. Toch kun je 's avonds nog weleens een kleine egel door je tuin zien scharrelen. Tussen de gevallen bladeren zoekt hij naar insecten en ander voedsel.

Misschien is het een jonge egel die pas laat in het jaar is geboren en nog niet genoeg vet heeft opgebouwd om de winter door te komen. Volgens egelopvangcentra kun je aan het gewicht vaak al zien of zo'n dier mogelijk hulp nodig heeft.

Maar er is nog iets wat veel mensen niet weten. Twee dingen die vroeger vaak voor egels werden neergezet, blijken juist schadelijk voor ze te zijn.

Waarom sommige egels in november nog wakker zijn

Tijdens hun winterslaap leven egels van het vet dat ze in de maanden daarvoor hebben opgebouwd. Veel volwassen egels zoeken in het najaar een beschut plekje op, maar jonge dieren blijven soms tot ver in de winter actief.

Volgens Egelbescherming Nederland hebben jonge egels vaak moeite om voldoende vetreserves op te bouwen. Sommige blijven daarom zelfs in december of januari nog op zoek naar voedsel.

Dat betekent niet meteen dat er iets mis is. Een gezonde egel die na zonsondergang door de tuin loopt, kan gewoon op zoek zijn naar eten.

Maar zie je een opvallend kleine of verzwakte egel? Of loopt het dier midden op de dag rond? Dan kan er wel degelijk iets aan de hand zijn.

Hoeveel moet een egel wegen om de winter door te komen?

Opvallend genoeg hanteren egelopvangcentra niet allemaal dezelfde gewichtsgrens.

De Britse British Hedgehog Preservation Society beschouwt 450 gram als het absolute minimum om een winterslaap te kunnen overleven.

De organisatie adviseert om tussen eind oktober en februari deskundig advies in te winnen als een jonge egel minder dan 450 gram weegt. Egeltjes die in het najaar nog geen 250 gram wegen, zijn mogelijk hun moeder kwijtgeraakt en hebben vaak direct hulp nodig.

Opvangcentra laten egels die weer op krachten zijn gekomen doorgaans pas vrij als ze minstens 600 gram wegen.

De Nederlandse Dierenbescherming hanteert een hogere grens en adviseert voor het najaar en de winter een gewicht van minimaal 750 gram.

Belangrijk om te weten: een laag gewicht betekent niet automatisch dat je een egel moet oppakken en naar een opvangcentrum moet brengen. Ook het gedrag, de gezondheid, het weer en de tijd van het jaar spelen een rol.

Hoe herken je een egel die hulp nodig heeft?

Maak je je zorgen over een kleine egel in je tuin? Neem dan eerst contact op met een egelopvangcentrum voordat je het dier oppakt.

De medewerkers kunnen vragen hoeveel de egel weegt, hoe hij zich gedraagt en of je een foto kunt maken. Als het nodig is om de egel te wegen, kunnen ze uitleggen hoe je dat veilig doet, bijvoorbeeld door hem in een bakje op een keukenweegschaal te zetten.

Let vooral op de volgende signalen:

• De egel loopt in het najaar of de winter overdag rond.
• Hij ziet er erg mager uit, is slap of loopt wankel.
• Zijn ogen zijn vies of blijven dicht.
• Hij ligt op een open plek en lijkt niet meer weg te kunnen.
• Er zitten vliegen op of rond zijn lichaam.

Een gezonde egel die 's avonds rustig naar voedsel zoekt, kun je meestal het beste met rust laten.

Geef een egel nooit melk of brood

Vroeger was het heel gewoon om een schoteltje melk voor een egel buiten te zetten. Misschien herinner je je dat nog wel. Toch kun je dat beter niet doen.

Egels kunnen de lactose in gewone melk niet goed verteren. Ze kunnen er diarree van krijgen en daardoor uitdrogen. Ook brood is geen goed idee, omdat het nauwelijks voedingsstoffen bevat waar een egel iets aan heeft.

Wat kun je dan wel geven?

De Britse egelbescherming adviseert bijvoorbeeld nat katten- of hondenvoer met vlees, speciaal egelvoer of droge kattenbrokjes.

Zet er altijd een laag schaaltje met vers water bij.

Geef liever ook niet regelmatig meelwormen. Als egels er te veel van eten, kunnen ze een tekort aan bepaalde voedingsstoffen krijgen. Dat kan op den duur gezondheidsproblemen veroorzaken.

Zet het voer op een beschutte plek en maak de voerbakjes regelmatig schoon.

Wie kun je bellen als je je zorgen maakt?

In Nederland kun je terecht bij een egelopvangcentrum in de buurt of bij Egelbescherming Nederland via 06-188 19 576. Zie je een egel die duidelijk in nood is? Dan kun je ook het landelijke meldnummer 144 bellen.

Woon je in België? Dan kun je via Vogelbescherming Vlaanderen een erkend opvangcentrum voor wilde dieren vinden.

In Groot-Brittannië kun je de British Hedgehog Preservation Society bellen op 01584 890801. De organisatie kan je vertellen waar je met een egel terechtkunt.

In de Verenigde Staten ligt dat anders. Daar komen egels van nature niet in het wild voor. Ze worden er vooral als exotische huisdieren gehouden. Meestal gaat het om Afrikaanse witbuikegels, die andere verzorging nodig hebben dan Europese egels en niet buiten mogen overwinteren.

Vind je in Amerika toch een egel buiten, dan is het mogelijk een ontsnapt of achtergelaten huisdier. Neem in dat geval contact op met een dierenarts die ervaring heeft met exotische dieren of een gespecialiseerde opvang. De Hedgehog Welfare Society heeft een overzicht van opvangadressen in de Verenigde Staten.

Zie je in november een egel in je tuin, dan hoef je dus niet meteen in te grijpen. Vaak heeft het dier genoeg aan wat extra voedsel en een bakje vers water. Maar ziet de egel er niet gezond uit of vertrouw je het niet helemaal? Dan kun je het beste even een egelopvangcentrum bellen voor advies.