Onderzoek toont aan dat eierschalen niet helpen tegen naaktslakken – maar dit is wat je in oktober wél kunt doen

Het is een bekende tip onder tuinliefhebbers: bewaar je eierschalen, maak ze fijn en strooi ze in een kring om je slaplanten. Door de scherpe randjes zouden slakken er niet overheen kruipen. Maar werkt dat eigenlijk wel? De Britse tuinorganisatie Royal Horticultural Society (RHS) zocht het uit. Onderzoekers testten niet alleen eierschalen, maar ook kopertape, boomschors, scherp grind en korrels van schapenwol. Geen van deze middelen bleek de schade door slakken te verminderen.

Slakken kunnen namelijk dankzij hun slijmlaag gewoon over scherpe en ruwe oppervlakken kruipen. Vooral bij vochtig weer, wanneer ze het actiefst zijn, helpen dit soort middeltjes nauwelijks. Toch kun je wel degelijk iets doen. In het najaar leggen slakken hun eitjes op beschutte plekken in de tuin. Wie die nu opspoort, kan voorkomen dat een deel ervan volgend voorjaar uitkomt.

Wat bleek uit het onderzoek?

Voor een onderzoek uit 2018 kweekten onderzoekers van de RHS zes weken lang 108 slaplanten in potten en verhoogde plantenbakken. Sommige planten kregen een beschermende kring van verkruimelde eierschalen, boomschors, grind of schapenwolkorrels. Bij andere werd kopertape aangebracht. Een derde groep kreeg helemaal geen bescherming.

De uitkomst was teleurstellend voor iedereen die eierschalen bewaart voor de tuin. De planten met zo'n beschermende rand werden namelijk net zo erg aangevreten als de planten zonder bescherming.

Dat betekent niet dat deze middelen onder alle omstandigheden nutteloos zijn. Zo bleek koper in sommige laboratoriumproeven wel slakken af te schrikken. Maar het onderzoek van de RHS laat zien dat je er in een gewone tuin niet blind op kunt vertrouwen.

Waarom hebben slakken geen last van scherpe eierschalen?

Als je een slak ziet, zou je denken dat zijn zachte lichaam behoorlijk kwetsbaar is. Toch kan het dier meer hebben dan je misschien verwacht. Dat komt vooral door het slijm dat hij aanmaakt.

Volgens de uitleg van de RHS kunnen slakken hun slijm aanpassen wanneer ze over een scherpe ondergrond kruipen. Zo beschermen ze zichzelf tegen de scherpe randjes van bijvoorbeeld kapotte eierschalen.

Wat voor ons onaangenaam zou aanvoelen, hoeft voor een slak dus helemaal geen probleem te zijn.

Je hoeft je eierschalen overigens niet weg te gooien. Ze kunnen gewoon op de composthoop. Verwacht alleen niet dat een kring van eierschalen je sla beschermt tegen slakken.

Kijk in oktober eens onder je bloempotten

Er is nog een ander klusje dat in deze tijd van het jaar de moeite waard is. En daarvoor hoef je eigenlijk alleen maar een paar bloempotten op te tillen.

Volgens BBC Gardeners' World Magazine leggen slakken zowel in het voorjaar als in het najaar eitjes. Soms leggen ze er wel 50 tegelijk.

De eitjes zien eruit als kleine, doorschijnende witte bolletjes van een paar millimeter groot. Je vindt ze vooral op vochtige, donkere plekken, waar de grond lekker koel blijft.

Kijk bijvoorbeeld eens onder bloempotten, schoteltjes, losse stenen en planken. Ook tussen planten, onder bladeren en vlak onder het grondoppervlak kun je groepjes slakkeneitjes tegenkomen.

Vind je zo'n groepje? Dan kun je de eitjes blootleggen, zodat vogels en andere dieren ze kunnen opeten. Je kunt ze ook zelf kapotdrukken. Kijk wel even goed of er geen andere dieren onder de pot of steen schuilen.

Op deze manier verdwijnen natuurlijk niet alle slakken uit je tuin. Maar door eitjes weg te halen, kun je mogelijk voorkomen dat er volgend voorjaar nog meer slakken tussen je jonge planten zitten.

Wat helpt dan wel tegen slakken?

De RHS noemt verschillende manieren om slakkenschade te beperken, vooral wanneer jonge planten steeds opnieuw worden aangevreten.

Een eenvoudige manier is om 's avonds met een zaklamp de tuin in te gaan. Slakken komen vooral in het donker tevoorschijn om te eten. Kijk daarom goed tussen je slaplanten, bij je hosta's en rond jonge plantjes. Volgens Gardeners' World kun je het beste ongeveer twee uur na zonsondergang gaan kijken. De slakken die je vindt, kun je met de hand verzamelen.

Je kunt ook een slakkenval gebruiken. Leg bijvoorbeeld een halve, uitgeholde sinaasappel of grapefruit met de open kant naar beneden op de grond. Je kunt ook een potje met een laagje bier ingraven. Laat de rand iets boven de grond uitsteken, zodat andere dieren, zoals loopkevers, er minder snel in vallen. Controleer de vallen regelmatig.

Heb je veel last van naaktslakken? Dan kun je ook aaltjes gebruiken. Dat zijn piepkleine wormpjes die je met water over de grond verspreidt. Ze bestrijden naaktslakken, maar werken alleen goed als de bodem voldoende vochtig en warm is. Houd er wel rekening mee dat ze ook slakkensoorten kunnen treffen die nuttig zijn voor je tuin.

Niet alle slakken hoeven uit je tuin te verdwijnen

Aangevreten slablaadjes en gaten in je hosta's zijn natuurlijk vervelend. Toch hebben slakken ook een belangrijke functie in de tuin. Veel soorten eten dode plantenresten en helpen zo bij het opruimen van organisch materiaal. Bovendien staan slakken op het menu van onder andere vogels, kikkers, egels en loopkevers.

Het is daarom verstandiger om vooral je kwetsbare planten te beschermen dan te proberen alle slakken uit je tuin te verwijderen.

Laat jonge plantjes bijvoorbeeld eerst wat groter worden voordat je ze buiten uitplant. Op plekken waar slakken ieder jaar veel schade aanrichten, kun je ook kiezen voor planten met stevige, dikke bladeren.

En ben je binnenkort op een vochtige oktoberdag in de tuin bezig? Til dan eens een paar bloempotten op. Wat je daaronder vindt, kan uiteindelijk meer verschil maken dan een hele voorraad verkruimelde eierschalen.