Je fruitvliegenval werkt, dus waarom verdwijnen de vliegjes niet?

De fruitschaal is leeg, de vuilnisbak gaat twee keer per week naar buiten en op het aanrecht staat een klein bakje met azijn en een druppel afwasmiddel. Toch blijven ze komen: kleine donkere vliegjes op de tegels in de badkamer of rond de gootsteen.

Een recent artikel in de Nederlandse krant De Telegraaf besteedde aandacht aan het probleem van fruitvliegen die maar niet lijken te verdwijnen. Ongediertebestrijders wijzen daarbij op iets wat veel mensen over het hoofd zien: die kleine vliegjes zijn niet altijd fruitvliegen.

Verschillende soorten kleine vliegjes lijken op het eerste gezicht behoorlijk veel op elkaar, maar ze planten zich niet allemaal op dezelfde plekken voort. Staat er al weken een fruitvliegenval op het aanrecht en blijven de vliegjes terugkomen? Dan is het misschien tijd om eerst uit te zoeken welk vliegje je eigenlijk in huis hebt.

Daar heb je geen microscoop voor nodig. Als je wat beter kijkt en in sommige gevallen een eenvoudige test uitvoert, kun je vaak al achterhalen waar de vliegjes vandaan komen.

Drie kleine vliegjes die veel op elkaar lijken

Fruitvliegen zijn meestal zo'n 3 tot 4 millimeter groot. Ze hebben een geelbruin lichaam en bij de meeste soorten opvallend rode ogen. Volgens het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) komen ze af op gistend en rottend materiaal. Je vindt ze daarom vaak rond fruit, wijnflessen en etensresten.

Motmuggen, ook wel rioolvliegjes genoemd, zijn kleine grijsachtige vliegjes met behaarde, hartvormige vleugels. Ze vliegen niet bijzonder goed en zitten vaak op badkamermuren, tegels en rond afvoerputjes. Volgens Rentokil zijn ze 1 tot 5 millimeter groot en ontwikkelen de larven zich in de slijmerige laag aan de binnenkant van afvoeren.

En dan zijn er nog bochelvliegen. Die zijn meestal wat donkerder en hebben, zoals de naam al doet vermoeden, een duidelijk gebogen rug. Ook hun ogen zijn donker in plaats van rood. Het KAD meldt dat ze zich kunnen ontwikkelen in vochtig organisch materiaal rond lekkende apparaten, afvoeren, oude leidingen, manden van huisdieren en lekbakjes van koffiezetapparaten.

Zitten de vliegjes vooral rond je kamerplanten? Dan kan er nog iets anders aan de hand zijn. Rouwvliegjes ontwikkelen zich namelijk in vochtige potgrond.

Waarom een azijnval niet altijd helpt

Een azijnval kan prima werken tegen fruitvliegen, maar daarmee pak je de plek waar motmuggen zich voortplanten niet aan.

De larven van motmuggen leven in de slijmerige laag die zich aan de binnenkant van afvoeren en sifons kan vormen. Daar vinden ze organisch materiaal, bacteriën en schimmels om zich mee te voeden. Volgens de University of Maryland kunnen volwassen motmuggen tot ongeveer twee weken leven en duurt de volledige ontwikkeling van ei tot volwassen vlieg 7 tot 28 dagen.

Dat verklaart waarom je volwassen vliegjes kunt blijven vangen terwijl er ondertussen steeds nieuwe verschijnen.

De plakbandtest voor de afvoer

Er is een eenvoudige manier om te controleren of een afvoer de bron kan zijn.

Maak de omgeving rond de afvoer 's avonds goed droog. Plak vervolgens een stukje doorzichtig plakband over de opening, met de plakkende kant naar beneden. Sluit de afvoer niet volledig af.

Kijk de volgende ochtend of er vliegjes aan het plakband vastzitten.

Komen de vliegjes inderdaad uit die afvoer, dan kunnen er enkele op het plakband terechtkomen. Tom's Guide beschrijft een vergelijkbare test met doorzichtig plakmateriaal. Ook NC State Extension raadt plakband of een doorzichtig bakje aan om mogelijke broedplaatsen te onderzoeken.

Test niet alleen de gootsteen in de keuken. Kijk ook bij de wastafel in de badkamer, de douche, het bad en eventuele vloerputjes.

Maak de slijmlaag schoon, niet alleen de afvoeropening

Heb je de vermoedelijke bron gevonden? Haal dan het afvoerputje of de afvoerplug eruit en verwijder haren en ander vuil. Schrob vervolgens de binnenkant van de afvoer goed met een stevige borstel.

Dat is het belangrijkste onderdeel. Je wilt namelijk de laag verwijderen waarin de larven zich ontwikkelen.

De University of Maryland adviseert om afvoeren en sifons mechanisch schoon te maken. Ook Rentokil Nederland adviseert om de slijmerige laag met een harde borstel en heet water te verwijderen.

Vertrouw daarbij niet alleen op bleek. NC State Extension waarschuwt ervoor om bleek en andere sterke schoonmaakmiddelen zomaar door afvoeren te gieten. Ze kunnen gevaarlijk reageren met andere stoffen en verwijderen bovendien niet per se het organische materiaal waarin de vliegjes zich ontwikkelen.

Als de bron onder de vloer zit

Heb je alle bereikbare afvoeren schoongemaakt en blijven de vliegjes terugkomen? Dan is het misschien niet zo simpel als een betere vliegenval neerzetten.

Volgens Rentokil kunnen problemen met motmuggen in Nederlandse woningen ook verband houden met beschadigde rioolbuizen of organisch materiaal in kruipruimtes onder de vloer. Als het probleem blijft aanhouden, kan het daarom nodig zijn om te zoeken naar lekkages of een verborgen broedplaats.

Een rioollucht, een vochtige plek die je niet kunt verklaren of opvallend veel vliegjes die uit verschillende kamers lijken te komen, kunnen wijzen op zo'n verborgen bron.

In dat geval kun je beter een ongediertebestrijder of loodgieter inschakelen dan nog een week lang azijnvallen bijvullen.

De val doet misschien precies wat hij moet doen.

Je vangt alleen niet het vliegje dat voor het probleem zorgt.