In Japan gebruiken ze een bijzondere tafel om warm te blijven: bespaar je hiermee energie?

In Japan brengen veel gezinnen koude winteravonden door rond een bijzondere tafel. Ze zitten op de grond, schuiven hun benen onder een dikke deken en genieten van de warmte die van onder het tafelblad komt. Zo'n tafel heet een kotatsu. Het is een eenvoudige, maar slimme manier om warm te blijven.

In plaats van de hele kamer te verwarmen, zorgt een kotatsu ervoor dat vooral de mensen aan tafel het lekker warm hebben. Veel modellen hebben een vermogen van 300 tot 600 watt. Dat is een stuk minder dan een gewone elektrische kachel van bijvoorbeeld 1.500 watt.

En het mooie is: je hoeft helemaal geen Japanse tafel in huis te halen om van dit idee te profiteren. Ook energieadviseurs raden aan om vooral jezelf warm te houden in plaats van de verwarming steeds hoger te zetten. Daarmee kun je mogelijk flink besparen op je energierekening.

Hoe werkt zo'n Japanse verwarmde tafel?

Een kotatsu lijkt op een lage salontafel, maar er hangt een dikke deken overheen. Onder het tafelblad zit een elektrisch verwarmingselement. Wie aan tafel zit, steekt zijn benen onder de deken. Die houdt de warmte vast, zodat het onder de tafel lekker behaaglijk wordt.

Dit soort tafels wordt in Japan al heel lang gebruikt. Vroeger werden ze verwarmd met houtskool, maar tegenwoordig werken ze op elektriciteit.

Japanse fabrikanten verkopen verschillende verwarmingselementen met een vermogen van 300, 500 of 600 watt. Hoeveel stroom ze daadwerkelijk verbruiken, hangt af van de gekozen temperatuur en hoe vaak het verwarmingselement aanslaat.

Daar zit ook het grote verschil met een gewone elektrische kachel. Die verwarmt de lucht in de kamer, terwijl een kotatsu de warmte vooral onder de deken vasthoudt. Je verwarmt dus alleen de plek waar je zit, in plaats van de hele woonkamer.

Ook energieadviseurs raden deze aanpak aan

Het idee achter de kotatsu kun je thuis heel gemakkelijk toepassen, ook zonder zo'n speciale tafel.

Het Amerikaanse ministerie van Energie geeft bijvoorbeeld het advies om binnenshuis warmere kleding aan te trekken en een deken te gebruiken. Zo kun je het aangenaam warm houden zonder de thermostaat hoger te zetten.

In Nederland geeft Milieu Centraal vergelijkbaar advies. In plaats van de verwarming steeds hoger te draaien, kun je bijvoorbeeld een elektrische deken of een verwarmd zitkussen gebruiken.

Die verbruiken vaak verrassend weinig stroom. Een elektrische deken of een verwarmd kussen met een vermogen van ongeveer 30 watt kost volgens de rekenvoorbeelden van Milieu Centraal ongeveer één cent per uur.

Laat je zo'n deken acht uur aanstaan, dan kost dat dus ongeveer acht cent. Hoeveel je precies betaalt, hangt natuurlijk af van je stroomtarief en hoeveel elektriciteit het apparaat verbruikt.

Voor wie 's avonds graag op de bank zit met een boek of voor de televisie, kan dat een fijne oplossing zijn.

Maar je bespaart alleen als de thermostaat omlaaggaat

Er zit wel een belangrijke voorwaarde aan deze bespaartip.

Laat je de verwarming op de gebruikelijke temperatuur staan en zet je daarnaast een elektrische deken aan? Dan verbruik je juist meer stroom. Je bespaart pas als je dankzij die deken de thermostaat een stukje lager kunt zetten.

Ook de Britse organisatie Energy Saving Trust wijst op de besparing die een lagere kamertemperatuur kan opleveren. Volgens de organisatie kan het verlagen van de thermostaat van 22 naar 21 graden in Groot-Brittannië ongeveer 120 pond per jaar schelen.

In Nederland adviseert Milieu Centraal om de thermostaat overdag op maximaal 19 graden te zetten, zolang dat voor jou comfortabel is. Volgens de voorbeeldberekeningen kan dat ongeveer 170 euro per jaar besparen. Hoeveel je daadwerkelijk bespaart, hangt onder meer af van je woning, je verwarmingssysteem en de temperatuur waarop je de verwarming normaal gesproken zet.

Met een warme deken over je benen is het vaak een stuk aangenamer om in een iets koelere woonkamer te zitten.

Zo pas je het Japanse idee thuis toe

Het fijne is dat je er niet meteen iets nieuws voor hoeft te kopen. Een warme trui, dikke sokken en een deken over je benen kunnen al veel verschil maken. Zo blijf je lekker warm, ook als de thermostaat wat lager staat.

Wil je wat extra warmte? Dan kun je kiezen voor een elektrische warmtedeken of een verwarmd zitkussen. Neem bij voorkeur een model waarbij je de temperatuur kunt instellen en dat automatisch uitschakelt.

Probeer niet zelf een kotatsu te maken door een gewone elektrische kachel onder een tafel met een deken te zetten. Dat kan brandgevaarlijk zijn.

Controleer elektrische dekens ook regelmatig op beschadigde snoeren, schroeiplekken en versleten stof. Volg altijd de gebruiksaanwijzing en gebruik een elektrische deken niet dubbelgevouwen of met scherpe vouwen erin.

De belangrijkste les uit Japan is dus niet dat we allemaal een verwarmde tafel moeten aanschaffen. Het gaat erom dat je niet altijd de hele woonkamer hoeft te verwarmen om het zelf lekker warm te hebben.

Zit je 's avonds toch vooral op de bank? Dan kan een warme deken, in combinatie met een lagere thermostaat, een eenvoudige manier zijn om op je stookkosten te besparen.