Kerstverlichting buiten ophangen? Dit moet je volgens elektriciens eerst controleren

Het ziet er gezellig uit, zo'n lichtsnoer langs de reling van je balkon of veranda. Vorig jaar hingen de lampjes nog in de kerstboom, dus waarom zou je nieuwe kopen? Maar dan begint het flink te regenen. De kerstlampjes gaan uit en even later zit je binnen ook zonder stroom.

Dat kan gebeuren als je kerstverlichting voor binnen buiten ophangt. Regenwater kan bij de elektrische aansluitingen komen, waardoor de aardlekschakelaar ingrijpt en de stroom uitschakelt.

Gelukkig kun je dit vaak voorkomen. Op de verpakking staat namelijk een code waaraan je kunt zien hoe goed de lampjes tegen water kunnen. Door die vooraf te controleren, kun je jezelf een hoop ellende besparen.

Maar hoe kan een regenbui ervoor zorgen dat je ineens zonder stroom zit?

Waarom de stroom kan uitvallen als het regent

Wanneer er water in een beschadigde fitting, stekker of aansluiting terechtkomt, kan er stroom weglekken. En dat is precies waar de aardlekschakelaar in de meterkast op reageert.

De aardlekschakelaar meet hoeveel stroom er naar de aangesloten apparaten gaat en hoeveel er terugkomt. Is het verschil te groot, dan schakelt hij razendsnel de stroom uit. Zo wordt de kans op een gevaarlijke elektrische schok kleiner. Het systeem werkt ongeveer hetzelfde als de Amerikaanse aardlekbeveiliging.

Afhankelijk van hoe de elektriciteit in huis is aangelegd, kan hierdoor de stroom in een deel van de woning uitvallen. Soms zijn meerdere groepen op dezelfde aardlekschakelaar aangesloten.

Valt de stroom uit tijdens een flinke regenbui? Denk dan niet meteen dat er iets mis is met de aardlekschakelaar. Het kan juist betekenen dat hij doet waarvoor hij bedoeld is: de stroom uitschakelen zodra er gevaar dreigt.

Wat betekenen IP20, IP44 en IP65?

Op de verpakking van kerstverlichting staat vaak een IP-code. IP staat voor Ingress Protection en geeft aan hoe goed een elektrisch apparaat is beschermd tegen het binnendringen van stof, andere voorwerpen en water.

Het eerste cijfer geeft aan hoe goed de verlichting is beschermd tegen vaste voorwerpen en stof. Het tweede cijfer vertelt hoe goed de lampjes tegen water kunnen.

In een Frans artikel over kerstverlichting wordt uitgelegd waarom vooral dat tweede cijfer belangrijk is als je lampjes buiten wilt ophangen.

• IP20: Niet beschermd tegen water. Deze verlichting is bedoeld voor droge plekken binnenshuis en is niet geschikt voor buiten.
• IP44: Beschermd tegen spatwater uit alle richtingen. Voor veel kerstverlichting buiten is dit voldoende.
• IP65: Volledig beschermd tegen stof en bestand tegen waterstralen. Een betere keuze voor plekken waar de lampjes langdurig aan regen en wind worden blootgesteld.

Hang je de kerstlampjes onder een afdak of op een beschut balkon, dan kan IP44 voldoende zijn. Wil je de verlichting aan een schutting, boom of gevel hangen waar het flink kan regenen en waaien? Dan biedt IP65 meer bescherming.

Let wel op: ook bij IP65 mogen stekkers en aansluitingen niet zomaar in een plas water liggen. Kijk daarom altijd goed op de verpakking en volg de aanwijzingen van de fabrikant.

Ook met kerstverlichting voor buiten kan het misgaan

Zelfs als je speciale kerstverlichting voor buiten koopt, ben je er nog niet. Het lichtsnoer zelf kan misschien prima tegen regen, maar dat geldt niet automatisch voor de stekker, het verlengsnoer of de adapter.

De Britse organisatie Electrical Safety First adviseert daarom om stekkers en transformatoren zoveel mogelijk binnen te houden. Ook als de kerstlampjes zelf gewoon buiten mogen hangen.

Moeten de aansluitingen toch buiten blijven? Zorg er dan voor dat alle onderdelen geschikt zijn voor buitengebruik en goed tegen vocht kunnen.

Ook is het belangrijk dat de buitenverlichting is aangesloten op een goed beveiligde stroomgroep. De Amerikaanse organisatie ESFI geeft vergelijkbaar veiligheidsadvies voor kerstverlichting buiten.

Een lichtsnoer met ledlampjes dat op een veilige, lage spanning werkt, is ook een goede optie. Bij verlichting met een geschikte veiligheidstransformator is de kans op een elektrische schok kleiner.

Controleer deze vijf dingen voordat je de kerstverlichting ophangt

Voordat je de ladder pakt en de kerstlampjes uit de doos haalt, is het verstandig om alles even na te lopen. Ook de Australische toezichthouder voor elektrische veiligheid geeft hiervoor praktische veiligheidstips.

1. Bekijk de verpakking. Controleer of de verlichting geschikt is voor buiten en of de IP-code past bij de plek waar je de lampjes wilt ophangen.
2. Controleer de snoeren. Zie je scheurtjes in de isolatie, beschadigde aansluitingen of blootliggende draadjes? Gebruik de verlichting dan niet meer.
3. Let op de stekkers. Houd adapters droog en gebruik buiten alleen verlengsnoeren en aansluitmateriaal die geschikt zijn voor buitengebruik.
4. Controleer de aardlekschakelaar. Zorg dat het stopcontact buiten goed is beveiligd. Test de aardlekschakelaar volgens de instructies van de fabrikant.
5. Kies een veilige plek. Maak de verlichting stevig vast, zodat de wind de lampjes niet los kan trekken. Zorg dat snoeren niet door plassen lopen of langs scherpe randen schuren.

Met een tijdschakelaar voorkom je bovendien dat de kerstlampjes onnodig blijven branden. En kies je voor ledlampjes in plaats van ouderwetse gloeilampjes, dan scheelt dat meestal flink op de stroomrekening.

Wat als de kerstverlichting de stroom al heeft laten uitvallen?

Gaat de stroom uit zodra het begint te regenen? Schakel de kerstverlichting dan uit. Controleer of je de verlichting veilig kunt loskoppelen voordat je de aardlekschakelaar weer inschakelt. Doe dat alleen als de stekkers en aansluitingen droog zijn en je er veilig bij kunt.

Raak nooit een natte stekker aan en probeer niet zelf een stopcontact open te maken. Blijft de aardlekschakelaar uitschakelen? Zet hem dan niet steeds opnieuw aan.

Valt de stroom nog steeds uit nadat je de kerstverlichting veilig hebt losgekoppeld? Schakel dan een erkend elektricien in.

Controleer ook of de kerstlampjes nog veilig zijn voordat je ze opnieuw gebruikt.

Het kost maar een paar seconden om de IP-code op de verpakking te bekijken. Toch kan die kleine controle een hoop gedoe voorkomen. Want hoe gezellig kerstverlichting ook is, niemand zit erop te wachten om midden in een regenbui zonder stroom te zitten.