Bomen snoeien in november? Experts waarschuwen: deze fruitbomen kun je beter met rust laten

Zodra de laatste bladeren van de bomen zijn gevallen, halen veel tuinliefhebbers de snoeizaag weer uit de schuur. Zonder bladeren kun je immers goed zien welke takken weg moeten. Bij appel- en perenbomen is de winter een prima moment om te snoeien. Maar heb je een pruimen- of kersenboom in de tuin? Dan kun je de snoeizaag in november beter laten liggen.

De Franse krant Le Figaro besteedde onlangs aandacht aan de risico's van snoeien in november. Want dat een boom zijn bladeren heeft verloren, betekent niet automatisch dat je hem ook kunt snoeien. Bij sommige soorten kun je beter wachten tot het voorjaar of de zomer.

Appel- en perenbomen: snoeien in de winter

Appel- en perenbomen kun je het beste snoeien wanneer ze in winterrust zijn, meestal tussen december en maart. Doordat de bladeren zijn gevallen, zie je goed welke takken elkaar kruisen, waar beschadigde takken zitten en op welke plekken de takken te dicht op elkaar groeien.

Ook de Nederlandse tuinspecialist Koen in het Groen adviseert om appel- en perenbomen in de winter te snoeien, bij voorkeur vóór half maart.

Je hoeft dus niet meteen in november aan de slag. Als de boom al in winterrust is, kun je eventueel wat kleine takken weghalen. Groter snoeiwerk kun je meestal beter bewaren voor later in de winter.

Kies bij voorkeur een droge dag waarop het niet vriest. Gebruik schoon en scherp snoeigereedschap en haal niet te veel takken tegelijk weg. Vooral bij oudere bomen is het verstandig om voorzichtig te werk te gaan.

Er is wel iets om rekening mee te houden: ook appelbomen kunnen de schimmelziekte loodglans krijgen. Volgens de Britse Royal Horticultural Society (RHS) zijn ze daar gevoelig voor, al lopen pruimen- en kersenbomen volgens Nederlandse informatie over fruitbomen doorgaans een groter risico.

Pruimen- en kersenbomen: wacht liever tot de zomer

Voor pruimen- en kersenbomen gelden andere regels. Deze bomen behoren tot de steenfruitbomen en zijn extra gevoelig voor loodglans. Dat is een ziekte die wordt veroorzaakt door de schimmel Chondrostereum purpureum.

Volgens de Britse Royal Horticultural Society (RHS) verspreidt deze schimmel van september tot en met mei sporen die bomen kunnen besmetten. De ziekte dankt haar naam aan de zilvergrijze glans die op aangetaste bladeren kan verschijnen. Vaak wordt die verkleuring pas de volgende zomer zichtbaar.

Vooral tijdens vochtige herfst- en winterdagen komen er veel schimmelsporen vrij. Als die op een verse snoeiwond terechtkomen, kunnen ze het hout binnendringen. De schimmel kan zich vervolgens door de tak verspreiden, waardoor deze uiteindelijk afsterft.

Daarom adviseert de RHS om gevoelige bomen juist in de zomer te snoeien. In die periode zijn er minder schimmelsporen in de lucht en herstellen snoeiwonden sneller.

Dit advies geldt in grote lijnen voor:

  • Pruimen- en kwetsenbomen
  • Zoete en zure kersenbomen
  • Sierkersen
  • Abrikozen- en amandelbomen
  • Perzik- en nectarinebomen

Bij volwassen bomen is de zomer, vaak rond of vlak na de oogst, doorgaans het beste moment om te snoeien. Jonge bomen hebben soms juist in het voorjaar wat snoeiwerk nodig om een goede vorm te krijgen. Dat verschilt per fruitsoort.

De Nederlandse website Hoogstamfruit waarschuwt bovendien dat vooral de pruimenrassen Opal en Reine Victoria gevoelig zijn voor loodglans.

Bij kersenbomen speelt nog een ander risico. Als je deze bomen in de winter snoeit, neemt ook de kans op bacteriekanker toe. Deze ziekte kan de takken ernstig aantasten.

Berken en esdoorns hebben weer een ander probleem

Niet alle bomen zijn vooral gevoelig voor schimmelinfecties. Sommige soorten kunnen veel sap verliezen als je ze op het verkeerde moment snoeit.

Dit wordt ook wel 'bloeden' genoemd. Er stroomt dan sap uit de snoeiwond, vooral wanneer de sapstroom aan het einde van de winter weer op gang komt.

Volgens de RHS kun je berkenbomen het beste zo min mogelijk snoeien. Is snoeien toch nodig? Dan kun je dat het beste doen tussen de nazomer en het midden van de winter.

Japanse esdoorns kun je doorgaans snoeien nadat de bladeren zijn gevallen, maar bij voorkeur vóór januari.

Voor walnotenbomen en magnolia's is de nazomer of het begin van de herfst juist een betere periode.

Het kan er behoorlijk verontrustend uitzien als er sap uit een snoeiwond stroomt. Toch betekent dit niet automatisch dat de boom ernstig beschadigd is of doodgaat.

Je pruimenboom toch al gesnoeid? Dit kun je doen

Heb je deze herfst al takken van je pruimen- of kersenboom afgezaagd? Dan hoef je niet meteen bang te zijn dat de boom ziek wordt. Een snoeiwond betekent namelijk niet automatisch dat er een schimmelinfectie ontstaat.

Houd de boom de komende zomer wel goed in de gaten. Krijgen de bladeren een zilverachtige glans, sterven er takken af of zie je donkere verkleuringen in het hout? Dan kan dat wijzen op loodglans.

Als de boom inderdaad besmet blijkt te zijn, adviseert de RHS om aangetaste takken zo snel mogelijk weg te halen. Snoei daarbij een stuk terug in het gezonde hout en ontsmet je snoeigereedschap regelmatig. Voer het aangetaste hout af en gooi het niet op de composthoop.

Het insmeren van snoeiwonden met een speciaal wondafdekmiddel wordt tegenwoordig meestal afgeraden. Alleen wanneer loodglans steeds opnieuw problemen veroorzaakt, kan zo'n beschermend middel volgens de RHS soms toch verstandig zijn.

De belangrijkste snoeiregel voor de komende maanden is dus eenvoudig: appel- en perenbomen kun je in de winter snoeien, maar met pruimen- en kersenbomen kun je beter wachten tot het geschikte moment in het voorjaar of de zomer. Heb je een berk of esdoorn in de tuin? Controleer dan eerst wanneer je die het beste kunt snoeien.

Adobe Stock