Tegen het einde van het tuinseizoen heeft je tuingereedschap meestal betere tijden gekend. Er zit aarde aan de spade, de tuinvork heeft hier en daar wat roest en de snoeischaar zit onder het opgedroogde sap.
De meeste mensen spoelen alles even af, laten het drogen en bergen het vervolgens op tot het voorjaar. Maar er is een oude truc uit het tuinhuisje waarbij je net iets anders te werk gaat. En daarvoor heb je iets nodig dat je waarschijnlijk al in de schuur hebt staan.
Het klinkt bijna te simpel om waar te zijn, maar tuiniers gebruiken deze methode al lange tijd om hun gereedschap een onderhoudsbeurt te geven voordat je het voor de winter opbergt.
Dit simpele middel gaat in de emmer
Het antwoord is: grof zand. Bij deze oude methode wordt het zand gecombineerd met een kleine hoeveelheid olie. Als je een spade, tuinvork of ander metalen gereedschap in het mengsel steekt en een paar keer heen en weer beweegt, helpt het zand om aarde en lichte oppervlakteroest los te maken. De olie laat vervolgens een dun beschermend laagje op het metaal achter.
Volgens The Prepared is de methode terug te voeren op tuinier en schrijver Steve Solomon en zijn boek Gardening When It Counts.
Het is niet bedoeld om jarenlang opgehoopte, zware roest te verwijderen. Zie het vooral als eenvoudig onderhoud waarmee je voorkomt dat vuil zich steeds verder op je gereedschap ophoopt.
Zo maak je de emmer
Je hebt er niets bijzonders voor nodig. Een stevige emmer van 19 liter is voldoende.
Oregon State University Extension adviseert om de emmer voor ongeveer vier vijfde met zand te vullen en daar ongeveer 0,95 liter olie doorheen te mengen.
Andere varianten gebruiken minder olie, dus er is niet één vaste verhouding. Het zand moet los blijven en slechts licht met olie bedekt zijn. Het mag geen vettige massa worden.
Gebruik grof zand en geen fijn speelzand. Meng alles bij voorkeur meteen op de plek waar je de emmer wilt bewaren, want zo'n emmer wordt verrassend zwaar.
Klop voordat je een stuk gereedschap in de emmer steekt eerst losse aarde eraf. Zit er hardnekkig opgedroogd vuil aan, gebruik dan eerst een staalborstel. Steek vervolgens het metalen deel een paar keer in het zand en beweeg het heen en weer.
Haal het gereedschap eruit en klop het overtollige zand eraf. Je wilt een dun olielaagje overhouden, geen gereedschap dat van de olie druipt.
Welke olie kun je gebruiken?
Hierover lopen de adviezen uiteen. Sommige adviezen noemen motorolie als goedkope optie. Maar gebruik je het gereedschap in een moestuin, dan raadt Garden Design petroleumproducten zoals motorolie af, omdat resten ervan in de grond terecht kunnen komen.
Een andere mogelijkheid zijn oliën van plantaardige oorsprong. The Prepared gebruikt zelf minerale olie, omdat die niet ranzig wordt.
Welke olie je ook kiest, controleer of die geschikt is voor de manier waarop je het gereedschap gebruikt. Je hebt maar genoeg nodig om het metaal licht te bedekken.
Gebruik je lijnzaadolie, laat met olie doordrenkte doeken dan niet opgefrommeld in de schuur liggen. De National Park Service heeft branden gedocumenteerd die ontstonden door met lijnzaadolie doordrenkte doeken. Laat zulke doeken veilig drogen en volg de aanwijzingen op het product voor het weggooien ervan.
Geef de rest van je gereedschap ook wat aandacht
De emmer met zand is vooral geschikt voor stevig gereedschap zoals spades, scheppen, schoffels en tuinvorken. Omdat zand schurend werkt, kan het gladde oppervlakken bekrassen en verf laten slijten.
Snoeischaren en andere scharen kun je beter apart behandelen. Verwijder opgehoopt sap en vuil, desinfecteer ze indien nodig, laat ze goed drogen en breng een klein beetje olie aan voordat je ze opbergt.
Ook de houten handgrepen verdienen wat aandacht. Schuur ruwe plekken of splinters weg en behandel het hout daarna met een geschikte houtolie.
En voordat alles de schuur in gaat, kun je snijranden en graafranden die bot zijn geworden meteen even slijpen.
Het is misschien een ouderwetse manier van werken, maar wel een praktische. Met een emmer grof zand en een beetje olie doe je het schoonmaken en beschermen tegen lichte roest in één keer. Zo heb je in het voorjaar net wat minder werk.