Oude zwaluwnesten verwijderen in de herfst? Dit zeggen vogelkenners en de wet

De zwaluwen zijn naar het zuiden vertrokken om te overwinteren. Wat achterblijft, zijn de kleine nestjes van modder onder de dakrand. Nu het herfst is, lijkt het misschien een goed moment om ze weg te halen. Zeker als je toch van plan bent de dakgoot schoon te maken of het huis te schilderen.

Toch kun je die lege nestjes beter laten zitten. Huiszwaluwen komen in het voorjaar namelijk vaak terug naar dezelfde plek. Bovendien zijn hun nesten beschermd en mag je ze in Nederland niet zomaar verwijderen.

Heb je vooral last van vogelpoep op de vensterbank of stoep? Daar is gelukkig een handig trucje voor.

Waarom huiszwaluwen graag terugkeren naar hun oude nest

Huiszwaluwen brengen de winter door in Afrika en keren in het voorjaar terug naar Europa. Daarbij zoeken ze vaak dezelfde plek op als het jaar ervoor. Soms nemen ze zelfs gewoon hun oude nest weer in gebruik.

Dat is eigenlijk heel logisch. Volgens de Britse vogelbeschermingsorganisatie RSPB bouwen huiszwaluwen hun nesten van honderden kleine klompjes modder. Dat kost behoorlijk wat tijd en moeite.

Als hun oude nest nog heel is, hoeven ze niet opnieuw te beginnen. De British Trust for Ornithology adviseert daarom om de nesten ook in de winter te laten hangen. Huiszwaluwen die hun oude nest opnieuw kunnen gebruiken, hebben mogelijk meer kans om in één broedseizoen twee keer jongen groot te brengen.

Een leeg nest is dus niet per se een nest dat niet meer wordt gebruikt. Bovendien zoeken andere kleine vogels soms beschutting in oude zwaluwnesten als het koud is.

Mag je lege zwaluwnesten zomaar weghalen?

In Nederland zijn huiszwaluwen beschermd onder de Omgevingswet. Dat betekent dat je niet zomaar aan hun nesten mag komen, ook niet als je werkzaamheden aan je huis wilt uitvoeren.

Volgens Vogelbescherming Nederland zijn de nesten tijdens het broedseizoen beschermd. Maar ook buiten die periode kun je niet zomaar aannemen dat je ze mag verwijderen.

Huiszwaluwen keren namelijk vaak terug naar dezelfde plek om te broeden. Of je een nest buiten het broedseizoen mag weghalen, hangt onder meer af van de situatie en de regels die in jouw provincie gelden. In sommige gevallen zijn de nesten ook buiten het broedseizoen beschermd.

Wil je de dakgoot schoonmaken, de kozijnen schilderen of werkzaamheden aan het dak laten uitvoeren? Controleer dan vooraf wat wel en niet mag. Soms heb je een omgevingsvergunning nodig.

Dat de zwaluwen in het najaar zijn vertrokken, betekent dus niet automatisch dat je hun nesten mag weghalen.

Last van vogelpoep? Dit eenvoudige plankje helpt

Een nadeel van zwaluwnesten is de vogelpoep die eronder terechtkomt. Vooral als de vogels boven een raam, voordeur of terras nestelen, kan dat behoorlijk vervelend zijn.

Gelukkig hoef je daarvoor niet meteen het nest weg te halen.

Een handige oplossing is om een plankje onder het nest te bevestigen. Dat vangt een groot deel van de vogelpoep op, zodat je vensterbank of stoep een stuk schoner blijft.

Volgens deze handleiding voor natuurvriendelijk bouwen kun je het plankje ongeveer 50 centimeter onder het nest plaatsen. Laat daarbij zo'n 3 centimeter ruimte tussen het plankje en de muur. Zo maak je de kans kleiner dat de zwaluwen onder het plankje een nieuw nest bouwen.

Het is handig om een plankje te gebruiken dat je gemakkelijk kunt loshalen om schoon te maken. Draag daarbij handschoenen en zorg dat je de vogels niet stoort als ze aan het broeden zijn.

Ga je aan het dak werken? Let dan hierop

Ben je van plan om deze herfst onderhoud aan je huis te laten uitvoeren? Kijk dan eerst of er zwaluwnesten onder de dakrand zitten. Vertel ook de schilder, dakdekker of andere vakman waar de nesten hangen, zodat hij er tijdens het werk rekening mee kan houden.

Moeten de nesten toch weg omdat de werkzaamheden anders niet kunnen doorgaan? Zoek dan eerst uit of dat is toegestaan. Bij twijfel kun je advies vragen aan een lokale vogelwerkgroep of een ecoloog.

In veel gevallen kun je de nesten het beste gewoon laten hangen. Met een plankje eronder heb je minder last van de vogelpoep en kunnen de zwaluwen in het voorjaar weer terugkeren naar hun vertrouwde plekje.